@adi, no właśnie to sprawia wrażenie solidności, dobrze powiedziane, tylko my tej solidności wolimy dowieźć naszym produktem, to wszystko jest kwestią strategii danej firmy
nie macie wrażenia, że taka rozbuchana reklama jest przykrywką?

Podam ci przykład z innego rynku :


Wbrew popularności Windows nie jest najsolidniejszym/najtańszym/najbezpieczniejszym systemem operacyjnym, i mimo, że bedąc z wykształcenia informatykiem używam świadomie innego systemu operacyjnego, to mam pełen szacunek dla Pana Gatesa, że tak potrafił wypromować średniej jakości i zdecydowanie za drogi produkt.

I nie miej nadziei, że za kilka lat Felder odejdzie z Polski z podkulonym ogonem bo sprzedaje "chińszczyznę" - nawet na tym forum są stolarze którzy używają ich maszyn i są zadowoleni!
Poza tym wielu klientów(właścicieli zakładów) nie zna się na zawiłościach technicznych maszyn stolarskich i kupują "ładne opakowanie" z gwarancją na 6 lat .

Na szczęście takie przeboje mamy tylko wśród małych zakładzików (bez urazy) - i to jest dla nas pocieszające

Nie wiem co w tym pocieszającego - tu przegrywacie. Dla mnie nie ma wiekszego znaczenia jak duży jest klient czy ma metr osiemdziesiąt czy brodą sięga biurka ważne, że może kupić i, zwłaszcza ten karzełek, polecić znajomemu. Nie znam Altendorfa , widziałem jednak na targach wasze pilarki i rzuca się w oczy (no przynajmniej mi), że żaden "Feler" nie podskoczy. Mimo cen odpowiadających wysokiej jakości niejeden uświadomiony (marketing!!!) stolarz w stodole postawiłby Altendorfa (nawet tylko by się pochwalić kumplowi z "konkurencji"). Mnie np. bardziej podniecają niektóre maszynki stolarskie niż np. najnowsze najwypasieńsze Merc-bmw - i to w sprzedaży maszyn też należy wziąć pod uwagę (bo nie ja jeden jestem zapewne tak zboczony).

@Marta : używaj "edytuj" bo jak tak dalej pójdzie, to RobWana w miesiąc prześcigniesz w ilości postów .

ehh... taka już moja natura, że nie mogę przejść obojętnie jak ktoś ma dobry produkt i myśli, że to wystarczy - na własnej d...pie czuję, że tak nie jest!

w ramach powrotu do tematu, w znajomym zakładzie stolarskim, takim co to się zajmuje szalówką, szatachetami, trochę drewnem budowlanym na więźby itp., w którym schody zdarzają się od wielkiego dzwonu a o meblach nie ma mowy - pojawiła się maszyna feldera. No i tutaj coś dla mnie totalnie dziwnego, zakład w którym nie korzysta się praktycznie nic z wyrówniarki pojawia się wyrówniarko grubościówka format4. Większość a w zasadzie wszytko strugają na gubischu 4-stronnym.
Brat mój tam pracuje i mówi że maszyna praktycznie nic nie jest używana i żeby było śmesznie to już się coś zj...ło. , akurat on wogóle nie słyszał nigdy o tej firmie a i to ma o niej na starcie złe zdanie, zresztą jak reszta brygady.
No więc o co chodzi? Jak oni to wcisnęli kolesiowi który raz że się na sprzęcie nie zna, dwa że wogóle jej nie potrzebuje?
Zaznaczam maszyna wzięta w leasing:)

Przemysł i rzemiosło w Skorogoszczy do 1945 roku:
- fabryka maszyn Reimanna (mała hala za ośrodkiem zdrowia)
- tartak hrabiowski Kerssenbrocków wykorzystujący silniki parowe
- zakład mleczarski (ul. Cmentarna 4, budynek z 1920r.)
- młyn (wiatrak) - Chróścina
- gorzelnia (okolice Domu Dziecka)

Reklamy przedsiębiorstw ze Skorogoszczy (w j. niemieckim):


Reklama dotycząca tartaku hrabiowskiego Kerssenbrocków:

Tłumaczenie: Dostawy drewna budowlanego i użytkowego, towary stolarskie używane do różnego rodzaju drewna, korzystne cięcie, odpadki po przejętym hrabiowskim tartaku Kerssenbrocków, Skorogoszcz - Chróścina” (1935).

Opracowano na podstawie: http://www.niemodlin.org/textpl.htm

Skorogoszczyk dnia Sob 17:26, 29 Gru 2007, w całości zmieniany 2 razy

Nie mówie, ze to źle.
Napisałem tak?
Po prostu widziałem na forum ten temat przyk;ejony, widziałem też reklamke Krokodyla na stronie Secreta. Pomyślałem że może chodzi o jakieś zobowiązania...
Jeśli wygląda to jednak tak jak mówisz to wybacz, ze się poczułeś dotknięty.

Dla równowagi proponuje temat Wera też przykleić.

A ten spray niestety nie wygląda zachęcająco bo jest na bazie nie tylko teflonu ale i olejów. A SS jest suchutki. Podobno jest taki sam innej firmy używany do konserwacji jakichś maszyn (stolarskich?). Wydaje mi sie że robi go firma Wurth (a raaczej sprzedaje)

Flaire, o jakich narzędziach stolarskich do produkcji mebelków, które nie są maszynami, mówisz? Bo jakoś nie za bardzo umiem sobie wyobrazić co konkretnie masz na myśli...

Niestety znam nazwy większości tych elektronarzędzi tylko po angielsku... Ale spróbuję.

Najważniejsze - piły. Table saw (pilarka stołowa) i jig saw (wyrzynarka).

Dalej - wiertarka, ale taka na stojaku. Po angielsku - drill press.

Dalej - router - to nie mam pojęcia jak po polsku. Służy np. do wycinania rowków, albo do robienia ozdobnych krawędzi.

Ja mam jeszcze bodaj dwa różne rodzaje power sanders - przyrządów do wygładzania papierem ściernym. Ale ich rzadko używałam, bo kupowałam deski już pięknie wygładzone, a krawędzie powstałe przy cięciu zazwyczaj robiłam ręcznie.

To chyba z grubsza wszystko, co najważniejsze z elektronarzędzi. Czy to są "maszyny"? Dla mnie - nie, bo nie możesz nimi robić nic masowego, zrobienie 10 egzemplarzy czegoś zajmuje Ci z grubsza 10 razy tyle czasu, co zrobienie jednego egzemplarza - nie licząc oczywiście projektu. Ja na "maszynach" do stolarki się nie znam, nie wiem, jak wygląda w tej branży masowa produkcja. Natomiast elektronarzędzia używam bardzo często (w Polsce sama mam tylko wiertarkę, choć mam możność pożyczenia innych narzędzi, a moją wiertarkę używałam ostatnio... dzisiaj! )

zakup używanej

szukaj nie u handlarzy a w firmach stolarskich lub z ogloszen z pierwszej reki
za poltora - dwa lata ja bede zmienial swoja na wieksza
u mnie miesiecznie formatyzerka pracuje max ok - 20 godzin i jestem jej pierwszym wlascicielem i sam ja obsluguje - takiej maszyny szukaj lub podobnej a nie z produkcji na 2 zmiany...

Hohoho ale się naczytałem- cały post uffff: ale i będę długo odpowiadał, bo jest na co....
Sroki koledzy, ale cały tydzień mnie nie było

No to zaczynam:

Jeśli masz niewiele do roboty i niewiele do wydania... to zrób sobie sam maszynkę. Kup wałek na giełdzie, parę C-owników, troszkę pomyśl i za 3 tyś będziesz mieć machinę jak "ta lala"

Jeśłi chcesz kupić coś nowego za 3 tyś - to sorki nie doradzę, bo się na tych małych maszynkach kompletnie nie znam.... ale wg mojej wiedzy nie wydaje mi się, żeby można było coś trwałego za takie pieniądze kupić. Mogę jedynie podpowiedzieć, że DYMC-8 to maszyna, która zyskała uznanie u domorosłych stolarzy przez wiele wiele i jeszcze raz wiele lat.., nawet mój ojciec takową posiadał i sam własnoręcznie mimo żadnego doświadczenia stolarskiego zbudował sobie z 10 lat temu pare ciekawych rzeczy na działkę....

Jeśli chcesz coś mocniejszego nić DYMA, kup sobie coś używanego, stabilnego, pewnie do remontu itp itd.... zapytaj kolegi Pilara, lub innego serwisanta, ile kosztuje naprawianie starych jak świat maszyn... (DUŻO) - no chyba, że sam sobie to, co będzie należało zrobisz.....

Co Waszym zdaniem taki amator może potrzebować najbardziej w następnej kolejności?
- Frezarka ręczna
- Strugarka
- Grubościówka
- Szlifierka ręczna taśmowa

Mi coraz bardziej z w/w listy doskwiera brak strugarki, ale może to ułuda i taka maszyna amatorowi raczej zbędna?

Każdy ma inne zdanie . Ja poprę Lenherda - zdecydowanie frezarka w pierwszej kolejności. Rozumiem, że brak strugarki doskwiera ci ze względu na chęć uzyskania prostych i prostopadłych względem powierzchni krawędzi. Sam czasami (rzadko, ale jednak) używam frezarki dolnowrzecionowej jeżeli potrzebuję 100% pewności, że krawędź będzie prostopadła do powierzchni. Na zwykłej frezarce w stoliku i z frezem palcowym słuzy do tego prosty przyrząd :
.

Poza tym frezarką zrobisz naprawdę dużo rzeczy i większość możliwych połączeń stolarskich.

Dzięki za porady. Co do tej gwarancji to sam nie wiem na czym ona polega. Napisałem bo tak jest i tyle, nie miałem nigdy maszyny stolarskiej więc nie wiedziałem czy to ważne czy nie . Wiem, że te 18 tys to nie za wiele, ale na początek musi wystarczyć.

Co do tych Hammerów to wyglądały solidnie nawet, ale będę właśnie wdzięczny za rady użytkowników, lub znajomych "użytkowników". Niestety ja nie mam dojścia do ludzi którzy posiadają nowe maszyny, wszyscy których znam mają albo samoróbki, albo stare, masywne żeliwne urządzenia. Też się nad takimi zastanawiałem, jednak nie mając doświadczenia w użytkowaniu takiego sprzętu uważam, że kupując nowe mam większą szanse nie kupić złomu.

Są firmy handlujące maszynami używanymi , gdzie właśnie takie stare maszyny można kupić. Czy ktoś ma sprawdzonego sprzedawcę czegoś takiego?

Druga opcja to jest zakup suszarni do drewna, te 18 tys plus coś ojciec dorzuci. No ale zobaczymy.

A w obecnym momencie, proszę się nie śmiać robię sobie stół to montażu pilarki ręcznej, frezarki ręcznej i wyrzynarki i będę już coś działał tak dla siebie.

Pozdrawiam

Witam. Mam zapytanie odnośnie (dotacji, dofinansowania) do własnej działalności. Chciałbym przedstawić po krotce mój problem: moja ojciec ma zakład stolarski, który istnieje już od lat 20 tych. Stolarnia kiedyś się rozwijała ale ojciec zmienił profesje i tak już od 12 lat ZAKŁAD stoi bezużytecznie (ja niestety byłem za młody i dodatkowo studiowałem poza domem rodzinnym, wiec nie mogłem podjąć prowadzenia ‼firmy” – czego teraz bardzo żałuje).Warsztat jest zarejestrowany ale jest ‼wstrzymana działalność”, maszyny stolarskie są, budynek jest wiec nie musiałbym zaczynać od ZERA, chciałbym zacząć prowadzić ten warsztat z tradycjami ale poszukuje pieniążków na rozwój :dokupienie maszyn, busa, materiału – drewno, zatrudnienie 1-2 osób itp.
Mam następujące pytania:
1) Jakie są możliwości dofinansowania ( z Urzędu Pracy czy Z UNI?)
2) Którą z dotacji łatwiej dostać?
3) Jakie są szanse dostania ‼dofinansowania”? – myślę ze mam przewagę nad innymi projektami, które powstają od podstaw bo ja już mam jakiś zalążek (maszyny, budynek, sile przemysłowa)
4) Jakie trzeba spełniać warunki i od czego zacząć – sprawy biurokracyjne?
5) Czy ‼dofinansowanie” obejmuje zakup maszyn, busów - używanych?
6) Czy trzeba być zatrudnianym – bo na obecny czas jestem bezrobotny?
Mieszkam na wsi w województwie lubelskim - jest to rejon biedny o dużym bezrobociu.
Bardzo proszę o porady od specjalistów, ludzi którzy korzystali z takich dofinansowan (plusy i minusy), proszę o linki, materiały. Dziękuje i pozdrawiam Marcin79

Witam :) przeczytałem już chyba całe to forum ale postanowiłem napisać bo widzę ze odpowiadacie to liczę ze i mi pomożecie . Mianowicie mój tato założył działalność gospodarczą w 1990 roku na podkarpaciu kolo krosna stolarnie i specjalizuje sie w robieniu schodów drewnianych 4 lata temu wyrejestrował ja i przeszedł na krus a sam jeździ za granice i skrobnie cos na boku i mam pytanie bo chce wznowić działalność zamówień ma na pół roku i właśnie chciałem sie zapytać bo ta firma będzie na krusie chyba ze dostał by wiecej to na zus ewentualnie może postawić firmę na mnie jestem studentem studiów dziennych ale do rzeczy pasowałoby unowocześnić zakład a sprzęt elektronarzędzia + maszyny stolarskie używane jakby chciał kupić wychodzą coś na 40tys żeby stać sie profesjonalistą bo na razie to robi na własnoręcznie robionym sprzęcie ale schody wychodzą super czy widzicie gdzieś kasę na te środki ???? bo ja nie no to trudno dalej będzie dłubał bo to jeszcze mało opłacalny interes mało jeszcze zostaje , oraz zastanawialiśmy sie czy gdzieś przy tej okazji nie można by było dostać z uni kredytu na mercedesa sprintera do tej działalności tak żeby pół było dofinansowane inaczej to szkoda sie bawić w takie klocki. Jakby ktoś mógł pomóc nawet napisać gdzie szukać i co jest realne to dziękuję z góry . pozdrawiam

Co produkować? Może ktoś ma pomysł. Posiadam hale ok 1000m2 i maszyny stolarskie różne( piły, frezarki, czopiarka, strugarki i czterostronna, szlifierki,prasy do forniru, gilotyny, suszarnie, kompresory, dłutownice ), jest możliwość zatrudnienia kilka osób. Moja firma zajmuje się produkcją domów z drewna ale w innym zakładzie a te hale są nieużywane. Czekam na pomysły lub oferty współpracy. Pozdrawiam

| witam
| posiadam maszynę stolarską - wyrówniarką, rocznik 1974 :)
| ponieważ elektryka tej maszyny mnie przeraża (bezpieczniki topikowe,
| jakieś poucinane kable wiszące luzem, ktoś już coś tam przerabiał) -
| planuje zrobić (raczej zlecić komuś) tam nową elektrykę;

| maszyna ma silnik 5,5KW, jest tam 6 zacisków, więc z tego co się
| orientuję silnik może mieć rozruch gwiazda trójkąt;

| interesuje mnie jaki byłby koszt materiałów na nową elektryką, i co
| by było potrzebne; wszystko byłoby nowe, włączniki itd
| maszyna miałaby właśnie rozruch gwiazda-trójkąt, dobrze by było jakby
| miała też ale nie wiem czy da się to zrobić hamowanie silnika bo w
| normalnych warunkach zatrzymuje się on z 5 minut;

| może ktoś z forum byłby zainteresowany zrobienie czegoś takiego, tak
| żebym mógł to tylko podłączyć do silnika i zamontować w obudowie

| pozdrawiam
| Krzysztof

jakieś 3k PLN szykuj

Co do klamotów to:
- jakby już musiało być to hamowanie to pewnie najtaniej i najpewniej
wyjdzie zakup softstartu z funkcją ramp-down (nówka sztuka to coś koło
300 EUR),
- bez hamowania (rozruch gwiazda-trójkąt) to styczniki jakieś 650-700
PLN, do tego wyłącznik silnikowy ze 150-200,
- poza tym jakaś kasta, przycisk do załączania i wyłączania +
ewentualnie grzybek awaryjny.

Na nowych częściach to faktycznie wyjdzie razem 2k5-3k PLN (wariant z
softstartem). Jakby poszukać części używanych (ew. nowych ale nie w
hurtowni tylko na "allergo") to do raczej 2k dałoby się zejść.
Do tego robocizna - dużo tego nie ma ale wiadomo-poniżej pewnej kwoty
wręcz nie opłaca się podchodzić do tematu. Chyba że masz "znajomego"
który lubi się bawić taką dłubaniną.

Jeżeli powyższe Cię nie zniechęciło to...możemy kontynuować wątek:

chooch
(at)
g
(kropka)
pl

pzdr.

chooch

Zakład stolarski Stanpor

Masz pomysł na altankę, meble ogrodowe, balustradę balkonową, standy pod kolumny, pergola ogrodowe, drzwi, furtki, bramę wjazdową, ogrodzenie posesji, płoty, przęsła, zabawkę z drewna dla dzieci ... ?

Skontaktuj się ze mną, wykonam je dla Ciebie.

Wieloletnie doświadczenie (29-lat) wraz z nowoczesnym zapleczem maszyn pozwala mi spełniać oczekiwania nawet najbardziej wymagających klientów.

Do produkcji używam wyłącznie sezonowanego drewna, które jest odpowiednio wysuszone oraz wyselekcjonowane, elementy kleję wyłącznie markowymi klejami co zawsze gwarantuje długoletnią trwałością łączenia.

Sprzedaż produktów prowadzę na obszarze, całej polski jak również wysyłam zamówienia za granicę. Obsługuję klientów indywidualnych jak i firmy.

Jestem zainteresowany nawiązaniem współpracy z dystrybutorami.

Solidnie, precyzyjnie, estetycznie, szybko, i przede wszystkim rozsądna cena.

Moje aukcje Alllegro - http://www.allegro.pl/show_user_auctions.php?uid=2869893

bramy dwuskrzydłowe z drewna
http://www.youtube.com/watch?v=WGMN0b57LXE

płoty ogrodzenia z drewna
http://www.youtube.com/watch?v=IVc0DhFyA44

Kontakt:

tel. kom. 0 606-950-390 (najlepiej po 16:00)
tel. (0–15) 844–90–96 (po godz. 18:00)

http://stanpor.prv.pl
e-mail: stanport@interia.pl

ADRES
Zakład stolarski STANPOR
Stanisław Portka
ul. Rzeczna 26
37-450 Stalowa Wola
woj. podkarpackie
POLSKA



Zakład stolarski, stolarz, stolarnia

witam,
opisany sposób cięcia forniru jest dobry. Nasączyć (lepiej LEKKO ZWILŻYĆ) fornir można czymkolwiek zawierającym wodę. Byle w czasie cięcia nie zrobiło się lepkie. Nakładkę na stolik piły robię podobnie jak opisałeś, tylko, że ja używam piły tarczowj do cięcia "obłogu" - to taki fornir o grubości 1,5 do 3 mm( lub grubszych rzeczy).
Do cięcia używam przerobionego freza piłkowego do stali. Wspomniałem o tym w innym wątku. Przeróbki tarczy nie chcę opisywać bo to trochę niebezpieczne. Nie chcę mieć kłopotów. Chyba, że prywatnie podam tylko opis JAK JA TO ZROBIŁEM, a nie jak należy to zrobić.
Cienki fornir tnę tak jak opisałem z jednego, najważniejszego powodu : mam dostęp do profesjonalnej maszyny do cięcia takich materiałów.
Wcześniej, tutaj i w innych wątkach, koledzy piszą o moczeniu forniru przed układaniem. Stanowczo odradzam !!!
Pocięte paski z długosłoistego drewna należy przeprasować gorącym żelazkiem ( uwaga na reakcję żony! Ja mam swoje).
Przesuszony fornir od razu poskręca się ujawniając wszystkie swoje wady. Do klejenia trzeba wybrać te pasma, które pozostały w miarę proste. Kleić należy kiedy pasma ostygną. Taki fornir jest twardszy, ale bardzo sprężysty. Dzięki temu łatwiej jest uzyskać płynną krzywiznę kadłuba.
Warunek absolutnie konieczny: klej nie może zawierać wody! Może to być butapren lub polimer. W innym wypadku nastąpi lokalne zniekształcenie paska forniru (spuchnięcie), a trzeba pamiętać, że skurcze drewna nie są całkowicie odwracalne, to znaczy, że nie zawsze spuchnięcie zapadnie
się do postaci początkowej. W komórki drewna wnika klej, który po odparowaniu wody, nie pozwoli zminejszyć objętości komórek.
Mokre drewno pracuje latami! Nawet pod grubą warstwą lakieru będzie zmieniało swoją objętość. Szczególnie w okresach przejściowych, kiedy włączamy lub wyłączamy centralne ogrzewanie.
Sporo pieniędzy zarobiłem na poprawianiu drewnianych schodów, podłóg i boazerii. A wykonawcy zarzekali się na wszystkie świętości
że drewno było suche. Pamiętajcie -NIE ISTNIEJE DREWNO, KTÓRE NIE "PRACUJE"!!! Wiedza stolarska pozwala jedynie zabezpieczyć się
przed skutkami kurczenia i rozszerzania się drewna ( Można nasączyć na wskroś drewno żywicami syntetycznymi tak jak płyty OSB).
Stąd moja rada. Paski przesuszone, po naklejeniu, chłonąc wilgoć z powietrza będą się zakleszczać między sobą, likwidując szpary.
I jeszcze jedno: dobrze wysuszony pasek forniru ma skłonności do robienia "grzbietu".Kleić należy paski stroną wypukłą na
zewnątrz kadłuba. Wtedy krawędzie lepiej do siebie przylegają i farba nie jest rozrywana na składaniach.

Po pierwsze- Tak, obecne WA80 jest droższe

Po drugie - zawsze znajdzie się ktoś, kto powie, że Rema miała lepszy stół, szerszy itp, a ktoś inny powie, że Alt trzyma dłużej nastawy

Po trzecie, ani my, ani inni serwisanci i nie tylko Altendorfa, ale i Martina, czy Meyera, czy jakiś tam innych pilarek, z moich informacji nie ustawiają maszyny nigdy na elektronicznych przyrządach, tylko zawsze z cięcia i praktyki, a to z prostej przyczyny - są to maszyny do cięcia materiałów zniennotolerancyjnych, więc nigdy, powtarzam nigdy nie uda się na nich uzyskać fizycznego "0", bo jest wiele jest przy tym niewiadomych.

Dlatego też:
Po co używać do tego jakiś tam laserowych mierników, (chyba tylko, żeby wzbudzić wśród klienta profesjonalizm) skoro ona ma poprostu dobrze ciąć, i "0" ma być "0" ale stolarskim, tzn, gdy utnę 2 skosy po 45 stopni to one mają mi się zgadzać ! a że na przyrządach mierzących wychodzi na to, że 45 stopni ma w rzeczywistości 45, 065 - po co to komu ? Dlatego między innymi ani my, ani Martin nie rozumie szkoły REMY - ich serwisantów....

Przywożą mikrometry, ustawiaja pilarkę na fizyczne "0", jak ona sama w sobie ma podziałkę na skali i ustawienie jej 10 razy pod rząd na taki sam kąt, np. 37,5 stopnia nie ma prawa się zdarzyć !

I tutaj właśnie jest przewaga czytników cyfrowych i ich dokładności, lub też "pseudo" dokładkości - jak Ty to byś powiedział. I nie chodzi tu o to, że kąt 45 stopni będzie miał na Twoim czytniku 45,065, tylko o to, że 20 razy ustawię kąt 45 stopni i on za każdym ustawieniem będzie miał te 45 ( w twoim przypadku 45,065) .... I przy każdej nastawie uzyska powtarzalność ! - pokaż mi powtarzalność nastawy i wymiaru na skali ?? jaka jest? ŻADNA !

Tego samego się tyczą zderzaki i automatyczna równoległa.....
Przy montażu ustawi się wszystko na "0". Po pół roku, od tego "0" każda nastawa zgubi 0,1, 0,2..... ale..... ona przez cały czas swojej pracy , gdy ustawię na niej wymiar np 300 mm, ustawi się na 300 (+/- 0,1 - 0,2) .... , a nie na 302 mm

dlatego zawsze mówię, że nastawy powinno się sprawdzać przynajmniej raz na miesiąc, jeśli się chce, żeby niezależnie od pilarza maszyna zawsze ucieła taki sam wymiar....

To, że Rema ma mocniejszy stół, że ma trwalszy chcesz powiedzieć ?? ....
Toporniejszy, to on napewno jest, ale co z tego.... jak inne jej elementy wpływające na cięcię wysiadają w późniejszej pracy... i cały toporny stół pali licho....

Marto dzięki za odpowiedź i rzucenie nieco światła na sprawę od strony organizacyjnej. Nie spodziewałem się, że są to aż takie problemy. Spójrz na przykładowy film z bloga amerykańskiego stolarza Marca Spagnulo - http://thewoodwhisperer.c...s-table-part-2/ (i dalsze trzy dwie części). Robi on na zamówienie stół. Nie ma tu ręcznej roboty, w znaczeniu używania dłut, strugów i pił, choć można by kilka np. gniazd i czopów zrobić dla przykładu dłutami, powierzchnię wykończyć strugiem itd. Idzie to bardzo szybko, głównie dzięki maszynom, ale nieco ręcznych narzędzi posłużyłoby niczym lukier na pączku ;). Nie wierzę, żeby materiał na taki projekt kosztował majątek. Żadne wyrafinowane maszyny w postaci wielkich formatówek, okleiniarek, pras itp. nie są potrzebne...raptem pilarka stołowa, taśmowa, strugarka i grubościówka...no i w tym przykładzie Domino, czyli jest pole do popisu dla firm obecnych na targach, które mogłyby swoje "zabawki" pokazać przy pracy :) Do wykończenia można by użyć wosków (był takie przedstawiciel bodaj w hali 7), albo i dla blatu nawet forniru, żeby zademonstrować technikę. Oczywiście, to jest tylko przykład i mnogość łatwiejszych i trudniejszych projektów jest na pęczki w internecie. Wydaje mi się jednak, że pokazują one, że nie potrzeba całej armady maszyn ani ludzi, a można naprawdę zrobić coś ładnego i przyciągnąć uwagę ludzi. Co do samego wykonawcy, wykonawców...gdybym potrafił coś takiego zrobić, to z chęcią pomógłbym Wam i zrobił demonstrację za kolację w dobrym towarzystwie :) Na pomocników można wziąć jakieś dzieciaki ze szkoły stolarskiej, które na pewno z wielką frajdą wzięłyby udział w takim przedsięwzięciu.

Danielson mam nadzieję, że Twoje słowa się nie sprawdzą, ponieważ wydaje mi się, że przez rok, naprawdę można zaplanować ciekawy trzydniowy pokaz. Sponsorzy są...kwestia tylko odpowiedniego zarządzania projektem :)

Późno już, ale że jest poruszony ważny temat - KONSERWACJA MASZYN, to pozwolę sobie wtrącić parę słów.

Zapewne wielu z kolegów, użytkowników forum to wie - że o maszyny, nie ważne czy nowe, czy używane, czy proste, czy skomplikowane TRZEBA DBAĆ !. Smarować gdzie jest potrzeba, czyścić po KAŻDYM dniu pracy, obchodzić się zgodnie z instrukcją i podchodzić z "szacunkiem".

Nawet nie zdajecie sobie zapewne koledzy sprawy z tego, jak głupi ! potrafią być niektórzy użytkownicy - najczęściej operatorzy maszyn w zakładach stolarskich. Ile się człowiek nasłuchał czasem..... aż nóż się w kieszeni rozkłada.

Przykładowy szef kupuje przysłowiową nową maszynę za przysłowiowe np 200 tyś zł. Szkoli się pracowników, informuje o tym co można, a czego nie .... wyjeżdza się od klienta po montażu - maszyna chodzi. Aż tu nagle po tygodniu jest zgłoszenie, że stoi. Przyjeżdza serwisant, sprawdza, szuka .... i co .... się okazuje ?

Okazuje się, że "mądrzy" użytkownicy chcieli sprawdzić czy serwisant mówi prawdę sugerując np. czego nie można, lub co należy robić. Najczęściej na pierszy ognień idą testy czego nie można ... no więc użytkownicy "spróbujmy co się stanie jak zrobimy to czego nie można". Jak się nic nie stanie ... no to nowy pomysł "Nie robimy tego co powinno się robić i zobaczymy - da radę czy nie ? " No i tak testują, testują aż .... w końcu stanie.
No i wtedy do szefa - Szefie, maszyna stoi - serwis najlepiej na jutro ! itd itd....

Reasumując - w zakładach stolarskich - najczęściej w takich, gdzie szef nie zawsze jest na produkcji dochodzi do różnych scen - łącznie z "sabotażem" w stosunku do maszyny - tzn. np. jak maszyna się zepsuje, to nie będzie moja wina - będę mniał mniej pracy a dniówkę i tak dostanę

Wielu z Was zapewne w to nie będzie chciało uwierzyć, bo po pierwsze na forum, szczególnie takim, zazwyczaj skupiają się ludzie, którzy wiedzą czego chcą, co robią i są tu z pasii. Są jednak coraz częstrze przypadki i ludzie, którzy traktują swoją pracę w branży stolarskiej jako "przygodę" i kolejną pracę ... i kurde da się zauważyć, że jest ich coraz więcej.

Kończę wywód i tylko potwierdzam sentencją - dbać, smarować, szanować - niezależnie od tego czy to koztowało 5 tyś, czy 500 tyś.

w jakim trybie powinno się przeprowadzić taki zakup?

- piszę używane bo mamy ograniczony budżet i na nowe nie wystrczy ale czy wogóle robi się przetargi na używane narzędzia?

dziękuje,

dor_mar

Witam,
Sprawa wygląda następująco - dom, podłączone 3f, zabezpieczenia 25A/fazę (za licznikiem), sieć TN-C (4 alu ze słupa, zero bednarki itp.).
Chcę podłączyć zasilanie w murowanym garażu. Z pomiaru odległości wynika, że potrzebuję 60m kabla YKY. Z tego 25m będzie na ścianie w piwnicy na uchwytach (tablica bezpiecznikowa po przekątnej domu w stosunku do wyjścia na garaż), a pozostałe 35m w gruncie. W garażu powinna być możliwość używania:
- spawarki 1 fazowej o mocy ok. 4kW
- maszyny stolarskiej (piła / strugarka / ...) o mocy silnika (3 fazy) od 6 do 10kW

Pytania:
1) Jaki przewód zasilający zastosować? Czytałem nieco wątków na elektrodzie, ale także patrzyłem do norm wychodzi mi co najmniej YKY5x6, a najlepiej (ze względu na spadek napięcia) 5x10mm^2.
Tyle że 60m tego to jakieś 2200 zł z Vat . Nawet zastosowanie YKY-grunt (35m) + YDY-piwnica (25m) nie zbije mi kosztów do akceptowalnego poziomu.

2) Wzdłuż kabla biegnącego z domu do garażu (35m) mogę położyć bednarkę + wykonać uziomy pionowe (grunt gliniasty, wody gruntowe płytko). Czy (pomijając pytanie 1) dopuszczalne jest podłączenie w garażu przewodu PE do tak wykonanego uziomu i NIE ŁĄCZENIE go z N (PEN) - "przejście" z ukadu TN-C na układ TT (wyspa TT w TN-C)?

3) Czy (jeżeli powyższe (2) jest dopuszczalne) to mogę zastosować do podłączenia garażu posiadany przeze mnie kabel YAKY4x6? Przy założeniu, że praca najcięższego sprzętu będzie miała charakter jedynie dorywczy (przydomowy warsztacik, a nie produkcja)?
Powstanie wtedy wyspa TT w sieci TN-C. Z mojej wiedzy wynika, że jest to szeroko stosowane tam, gdzie nie ma możliwości wykonania TN-C-S z uziemionym punktem rozdziału (konieczne nowe warunki przyłącza).

I tu mała uwaga - z norm wynika jednoznacznie, że nie mogę mieć w garażu TN-C (przy YAKY4x6), bowiem minimalny przekrój PEN dla alu wynosi 16mm^2. Dlatego chcę zrobić TT. Na kabel YKY5x10 niestety nie mam funduszy. Bednarkę i tak będę kładł - przyda się w przyszłości (w tej chwili budynek (z lat '50) nie posiada nawet instalacji odgromowej. Nie ma też uziomów, które można by było wykorzystać przy ew. przejściu na TN-C-S.)

Pozdrawiam
PS. Postawcie się czasami w pozycji inwestora - nie każdy ma kopalnię złotówek w piwnicy .

Skoro tworzycie ( kiedyś tam ) nową linię o nazwie Format4, to dlaczego firma wyposaża ją w stół stosowany w linii Felder? Wiem, marketing... ludzie złapią ( trochę masywniejsze bebechy i już jest "nowa" maszyna ). Dopiero nowa seria 550 prezentuje coś nowego jeżeli chodzi o stół ( nie widziałem go, ale gabarytowo przypomina stoły Remy, Martina, Alta itd. ).
Do tej pory seria Format4 mogła w zasadzie nazywać się Felder K1185y - ale może firma ma zasadę, że żadna maszyna tysiąca nie przeskoczy - i ( różne serie Feldera miały coraz solidniejsze agregaty, w sumie żaden mnie nie zachwycił ), Format4 to kolejny Felder z trochę solidniejszym agregatem ( ewentualnie bogatszym wyposażeniem za dopłatą ). Ludzie o tym nie wiedzą i na tym korzystacie... i muszę z przykrością przyznać, że sprzedać w ten sposób to pewnego rodzaju sztuka ( maszyna za naprawdę konkretne już pieniądze, a delikatna jak Felder )

FORMAT 4 został wprowadzony z powodzeniem na rynek w 2001 roku, w zależności od modelu maszyny to trzeba by dokładnie określić ponieważ (np. K450 nigdy nie miał stołu formatowego z maszyn FELDER) w innych modelach jak K40 były stosowane stoły FELDER, swoja drogą stół FELDER oraz jego prowadzenie jest dobrym rozwiązaniem o czym świadczy bezawaryjna praca przez lata (6 lat darmowej gwarancji BEZ DODATKOWYCH PŁATNYCH PRZEGLĄDÓW LUB INNYCH KOSZTÓW gdzieś widziałem wpis o jakiś opłatach dlatego dementuje tą bzdurę
Jak sam zauważyłeś GRUPA FELDER nie stoi w miejscu ciągle idzie do przodu czyli poszczególne maszyny także się zmieniają i dotyczy to wszystkich pilarek od najmniejszej po FORMAT 4 KAPPA 550, nie zgodzę się że w wypadku FORMAT 4 to tylko nowe bebechy i już gotowa nowa maszyna, ale jeżeli mielibyśmy porównywać jakieś maszyny FELDER i FORMAT 4 to należało by ustalić jaki to dokładnie model oraz rok produkcji
Tak kolejne modele pilarek maja coraz lepsze agregaty, nie wiem z jakimi dokładnie modelami maszyn FELDER miałeś do czynienia np. kiedyś K700 miał zawieszenie jednostronne od 2004 roku ma już obustronne segmenty żeliwne. To tak samo jak bym Ci powiedział że widziałem REME i klient był kompletnie niezadowolony ze stołu formatowego (miał prowadzenie bakelitowe ) sam widzisz że to nie takie proste oceniać i wygłaszać obiektywne opinie
Nie zgodzę się że KAPPA 550 FORMAT 4 to kolejny FELDER (chodź w pewnym sensie tak jest, w końcu produkuje go FELDER), myślę że agregat przygotowany na tarczę o średnicy 550 mm i wysokością cięcia 200 mm świadczy sam o sobie.
Muszę się także nie zgodzić z twierdzeniem że FELDER jest delikatny, raczej powiedział bym że FELDER jest bardzo dokładną i precyzyjną maszyną służącą bezawaryjnie w każdym zakładzie stolarskim gdzie chociaż trochę dba się o sprzęt na którym się pracuje, oczywiście że można wrócić do maszyn ważących 5000 kg. Gdzie stół formatowy trzeba pchać w 2 osoby pytanie dla kogo ??? Mamy setki zadowolonych klientów z pilarek formatowych którzy chwalą sobie precyzję i ergonomiczność a także wytrzymałość naszych maszyn kupując następne, oczywiście że zdarza się klient z jakiegoś powodu niezadowolony ale jako firma działająca PROFESJONALNIE (posiadając dobrze działający SERVIS w całej Polsce) staramy się rozwiązywać problemy naszych klientów. Inny temat to czy wszystkich można zadowolić ??? Niech każdy z was czytających się zastanowi (stolarz, handlowiec czy mechanik czy nie zdarzyło wam się zrobić dla klienta wszystkiego co było możliwe a on nadal został niezadowolony).
Widzisz jako servisant tych maszyn spotykasz się z klientami w specyficznym stanie (dlaczego), ile razy byleś u lekarza kiedy nic Ci nie dolegało ? Niestety w większości wypadków przegląd maszyny jakiejkolwiek robi się kiedy coś przestaje działać (w wielu wypadkach całkowity brak konserwacji przez lata).
Po rozmowie z naszymi serwisantami mógł bym napisać ładną książkę na temat usterek maszyn, braku lub opieszale działającego servisu wszystkich firm począwszy od REMY na ALTENDORIE skończywszy, ale moje motto jest myśl pozytywnie niech każdy ze swoimi problemami radzi sobie sam, my z naszymi radzimy sobie całkiem dobrze o czy świadczy wciąż rosnąca liczba NOWYCH ZADOWOLONYCH KLIENTÓW FIRMY FELDER
Problem w wielu wypadkach tkwi w przyzwyczajeniach ze starej maszyny gdzie pewnych obsługowych operacji się nie robiło, gdzie pracowało się używając przedłużeń 50 cm z rurki w celu przykręcenia ograniczników na przykładnicy o przeczytaniu instrukcji obsługi nie wspominając.
Tak jako FELDER korzystamy z solidnej marki którą zbudowaliśmy przez lata dbając o naszych klientów czyli odpowiedni servis naszych maszyn, szkolenia klientów, jasne i czytelne warunki zakupu oraz bezproblemowym dostęp do wszystkich informacji a także dyspozycyjnością naszych doradców
Każda maszyna FELDER jest warta swoich pieniędzy, przekonasz się sam po porównianiu z inną maszyną z takim samym wyposażeniem i porównywalnymi rozwiązaniami technicznymi

Cześć!

Z góry uprzedzam, że nieco się rozpisałem z wylewaniem swoich żali :)

Dała byś kilka tysięcy za kurs kiedy nie chcesz żyć (bezpośrednio) z tego zawodu?

Patrząc na tę szkołę, której link zamieściłem w pierwszym poście, i ceny kursów, to rzeczywiście wydaje się to sporo pieniędzy...szczególnie w przeliczeniu na złotówki. Jednak, gdybym za trzymiesięczny kurs, na dodatek intensywny, miał zapłacić 6500PLN (tyle ile tam chcą w dolarach, nie po przeliczeniu walut), to nawet nie zastanawiałbym się. Biorąc pod uwagę, że są to kursy też dla ludzi, którzy wiążą przyszłość z zawodem. Szczerze mówiąc, to nawet dla własnej przyjemności, kurs na takim poziomie za takie pieniądze wydawałyby mi się atrakcyjny. Wystarczy zobaczyć ile ludzie wydają na historie typu aparaty fotograficzne, kamery, Playstation itd. ;)

Zastanawiałem się nad tym trochę i samo rozpoczęcie takiego interesu wymaga, oczywiście, pewnych inwestycji. Stanowiska robocze (kilka strugnic lub innego rodzaju stołów z imadłami), zestawy strugów, dłut i pił; akcesoria do ostrzenia: kamienie, szlifierki, pilniki itp...no i maszyny. Na otwarcie interesu, sądzę, że bardziej skupiłbym się na narzędziach ręcznych, których nauka prawidłowego użytkowania zajmuje jakiś czas (w którym zebrałoby się dodatkowe pieniądze), cena detaliczna jest mniejsza, a można zrobić wiele rzeczy. Dlatego też, zainwestowałbym w stosunkowo niewiele maszyn: dwie piły stołowe, strugarkę, grubościówkę, piłę taśmową i wiertarkę stołową. Konieczne byłoby odpowiednie rozplanowanie zajęć oraz odpowiednia współpraca uczestników, aby nie każdy chciał i musiał naraz używać tych samych maszyn. Naturalnie, z czasem uzupełniałoby się park maszynowy, a także i zdobywało inne i lepsze narzędzia ręczne. Należałoby także podpisać jakąś umowę na stałe dostawy surowca.

Nad wyposażeniem warsztatu szkoleniowego, na pewno, można jeszcze sporo deliberować. Ciekawe jednak, czy udałoby się uzyskać jakieś dotacje od ministerstwa kultury na krzewienie rzemiosła, sponsoring od producentów narzędzi, produktów wykończeniowych i dostawców drewna?

Lenherd - pisałeś o chętnych. Zgadzam się, że sklecenie takiego interesu w ciemno byłoby dość ryzykowne. Ilość chętnych jest nieznana, ponieważ nie ma u nas żadnych czynników, umożliwiających jej poznanie. Jest to u nas zdecydowanie mało popularny sposób spędzenia wolnego czasu...zarówno jak i paranie się innymi rzemiosłami niezawodowo. Sami jednak sobie jesteśmy winni. Zajęcia z techniki są w Polsce zazwyczaj żałosne, w porównaniu z tym, że zajęcia ze stolarstwa w szkołach amerykańskich są bardzo powszechne i chyba na całkiem niezłym poziomie. Poza tym...byłem w tym roku na targach DREMA. Była piękna wystawa prac uczniów szkół stolarskich (przedmioty codziennego użytku) i to byłoby na tyle z doświadczeń z litym drewnem. Na stoisku firmy Metabo było składanie jakiegoś szałasu/szopki z drewna budowlanego, a gdzieś dalej coś co początkowo przyciągnęło moją uwagę - robienie mebli na żywo...niestety, ale z płyty :( Był też wielce porywający konkurs wbijania gwoździ. Gdyby całą tę energię przełożyć na pokaz robienia mebli...ba!, jednego mebla z litego drewna, tradycyjnymi narzędziami ręcznymi i maszynami, uważam, że widownia byłaby ogromna. Szczególnie, że targi trwają kilka dni, więc można taki projekt rozciągnąć i szegółowo pokazywać i objaśniać poszczególne etapy procesu. Ludzie lubią piękne rzeczy i chcieliby je również tworzyć. Należy im jedynie pokazać, że nie jest to niemożliwe do osiągnięcia dla zwykłego śmiertelnika, "zabawa" w stolarstwo to piękna przygoda, która pozwala wyżyć się artystycznie, rozwijać zdolności manualne i inżynieryjne. Artykuły na ten temat w popularnych czasopismach, np. Cztery Kąty, Murator, Majster itp., a nawet i pozornie zupełnie nie związanych, ale o wszystkim i dla wszystkich, pozwoliłoby może otworzyć ludziom oczy na ten rodzaj doskonalenia siebie. To się tyczy nie tylko stolarstwa, ale i innych rzemiosł - kowalstwo, tapicerstwo, krawiectwo etc. Niestety, u nas w kraju, nikt się czymś takim nie interesuje, albo w każdym razie nie dba się o popularyzację takich pięknych sztuk. Szczerze mówiąc, to sporo się na DREMIE zawiodłem, chociaż może dlatego, że czego innego się spodziewałem ;) Gdyby jednak na próbę stworzyć takie zajęcia w jakiejś szkole, która już posiada większą część wyposażenia, a także dobrze zareklamować, to może byłby to sposób na "wybadanie" rynku.

Zastanawia mnie tylko, czy znalazłaby się u nas odpowiednia kadra? Czy są jeszcze ludzie, którzy potrafią robić takie rzeczy na tyle dobrze, żeby innych nauczać. Jeszcze problem, żeby zdobyć tych paru ludzi w miarę jednym obszarze :)

Kwestia jeszcze kosztów maszyn. Czy mieliście doświadczenia z amerykańskimi maszynami: piłami, strugarkami i grubościówkami. Czy są one dobrej jakości? Ceny wydają się dosyć niskie, nie licząc kosztów sprowadzenia i podatków ;), w porównaniu z możliwościami zakupu u nas.

Poniżej ciekawa koncepcja zagospodarowania jednego z szybów kopalni Rudna.
(za Teberia.pl)

14-10-2005 00:33 Dziedzictwo górnictwa

TURYSTYCZNE ZAGOSPODAROWANIE SZYBU R-III należącej do KGHM Polska Miedź S.A. kopalni Rudna

Źródło: I Konferencji "Dziedzictwo i historia górnictwa

Największym Oddziałem KGHM Polska Miedź SA jest Oddział Zakłady Górnicze „Rudna” w Polkowicach. W ubiegłym roku uroczyście obchodziliśmy XXX rocznicę uruchomienia kopalni. Aktualnie na obszarze górniczym Rudna I o powierzchni 75,6 km2, oraz Rudna II – 2,2 km2 istnieje 11 szybów. Wydobycie prowadzone jest w trzech rejonach wydobywczych: Rudna Główna, Rudna Zachodnia, Rudna Północna.

--------------------------------------------------------------------------------
Paweł PIASECKI, Andrzej STANKIEWICZ - KGHM Polska Miedź S.A. Zakłady Górnicze „Rudna”,
--------------------------------------------------------------------------------

Słowa kluczowe:
zagospodarowanie wyrobisk podziemnych,turystyka, górnictwo miedzi, Polkowice

1. WPROWADZENIE

W rejonie Rudna Zachodnia znajdują się trzy szyby R-III, R-IV, R-X z których R-III jest szybem zjazdowo-wydobywczym oddanym do ruchu w 1973 roku.

Do infrastruktury powierzchniowej szybu, obok wieży szybowej i maszyny wyciągowej, należy także budynek nadszybia, lampownia, łaźnie i budynki biurowe. Nadszybie jest w pełni wyposażone i przygotowane do zjazdu i wyjazdu załogi. W pomieszczeniach biurowych znajdują się sztygarówki i biura. Ściany tych biur mogłyby dzisiaj opowiedzieć wiele historii, zarówno poważnych, związanych z codziennymi problemami w pracy górniczej, jak i całą masę anegdot wywołujących szeroki uśmiech na twarzach słuchaczy. Wszystko jednak przemija, i szyb potocznie nazywany przez górników „Trójką”, pełnię życia ma już za sobą.

W sierpniu 2003 roku większość załogi, rozpoczynającej codzienną pracę właśnie na „Trójce”, przeniosła się na szyb R-IX – najnowszy i najnowocześniejszy z tego typu obiektów należących do KGHM. Dlaczego? Otóż złoże w rejonie szybu R-III zostało w 95 procentach wyeksploatowane, a oddziały wydobywcze znacznie oddaliły się od szybu.

Rys. 1. ZG Rudna widok ogólny

Obecnie pozostał tam jeden oddział wydobywczy G-13, który prowadzi eksploatację w trzech polach eksploatacyjnych: G-13/4, G-15/9 oraz G-15/10, głównie w filarze ochronnym miasta Polkowice. Część budynków nadszybia (magazyny materiałów) jest demontowana, część wykorzystywana w inny sposób, np. w byłych sztygarówkach mieszczą się działy: Szkoleniowy, BHP, Zarządzania Bezpieczeństwem Pracy. W ciągu najbliższych czterech lat eksploatacja w pobliżu szybu zostanie zakończona.

2. ZAGOSPODAROWANIE SZYBU

Jedną z możliwości zagospodarowania obiektów na powierzchni jak również podszybia i jego sąsiedztwa jest wykorzystanie ich w celach turystycznych. Uważamy, że taki rodzaj działalności przyniesie pozytywne efekty dla rozwoju regionalnego, poprawi sytuację na rynku pracy poprzez tworzenie nowych miejsc w sektorze usług. Wykorzystanie zasobów dziedzictwa technicznego do celów turystycznych sprzyja rozwojowi gospodarczemu zarówno w skali lokalnej, jak również w skali całego kraju.

Turystyka industrialna podnosi atrakcyjność turystyczną wybranych obszarów, a przez to wzmacnia potencjał gospodarczy regionów. Nowy produkt turystyczny, będący atrakcją zarówno dla odbiorcy krajowego, jak i zagranicznego, może wzbogacić ofertę rynku turystycznego.

Kopalnie rud miedzi, w których pracujemy, są bardzo interesującym przykładem myśli technicznej i potencjału intelektualnego ludzi tworzących to Zagłębie. Cały czas, przez okrągły rok zjazdy na dół gości cieszą się dużym powodzeniem, zarówno tych, którzy są rodzinnie związani z pracownikami kopalni, jak i osób wykonujących inne zawody. Zawsze wiąże się to jednak z problemami dotyczącymi ograniczonej ilości osób, trasy zwiedzania, przydzielenia opiekuna grupie i zabezpieczenia bezpieczeństwa dla gości. Zwłaszcza dokuczliwym problemem jest ilość osób, istnieją limity osób do przyjęcia na poszczególnych rejonach kopalni. Cyklicznie co roku w okresie Barbórki umożliwia się rodzinom pracowników kopalni na okolicznościowy zjazd na dół.

Rys. 2. Położenie geograficzne kopalni

Przedstawiamy koncepcję wykorzystania Szybu R-III, która otwiera przed wszystkimi drzwi do turystyki zorganizowanej. Proponujemy przedstawione poniżej rozwiązania organizacyjno-techniczne.

3. ORGANIZACJA I OPIS TRASY TURYSTYCZNEJ

Zostanie utworzone stowarzyszenie (np. Stowarzyszenie Miłośników Ziemi Polkowickiej) lub inny podmiot gospodarczy, który będzie się zajmował utrzymaniem i obsługą trasy turystycznej w rejonie szybu R-III. W budynku biurowym należy przygotować – zaadaptować salę audiowizualną.
Etapy trasy turystycznej.

Grupa turystów, po wcześniejszym ustaleniu terminu wizyty, zgłasza się w sali audiowizualnej. Maksymalna wielkość grupy to 30 osób. Taką grupą zajmuje się trzech opiekunów-przewodników. W sali audiowizualnej grupa poznaje krótką historię całego Zagłębia, kopalni, oraz samego szybu R-III. Sala dodatkowo będzie posiadać interesujące zdjęcia z historii zakładu, dokumenty, gabloty z minerałami.

Rys. 3. Planowany zakres eksploatacji w sąsiedztwie Szybu R-III

Kolejnym etapem jest film, przedstawiający:
model kopalni, geologię, rejony wydobywcze, sposób wentylacji i odstawy,
proces technologiczny, technologie eksploatacji, odmiany systemów,
budowę szybu R-III, pracę maszyny wyciągowej, skipu.
W filmie przedstawione będą także aktualnie wykorzystywane w technologii środki techniczne (transport ludzi szybkimi pojazdami, nowe maszyny wiercąco-kotwiące, duże ładowarki łyżkowe, duże wozy odstawcze, maszyny klimatyzacyjne, pojazdy do mechanicznego ładowania przodków materiałem wybuchowym, przykłady maszyn do niskich
pokładów, stacje klimatyzacji centralnej).

Po obejrzeniu filmu rozpoczyna się pierwszy etap trasy turystycznej. Turyści, podzieleni na grupy dziesięcioosobowe i przebrani w robocze ubranie górnicze, udają się w kierunku wieży szybowej.

Etap I – zwiedzanie nadszybia oraz maszyny wyciągowej.
Grupa zwiedza i poznaje konstrukcje nadszybia. Przechodzi pod miejsce rozładunku skipów i obserwuje ich pracę. Następnie jest wywożona na wieżę szybową i poznaje budowę maszyny wyciągowej, sterownię, wychodzi na taras widokowy.
Etap II – zjazd na dół.
Grupa poznaje lampownię i zapoznaje się z aparatem ucieczkowym oraz zasadami ewidencji na dole kopalni. Następnie udaje się na zjazd.

Możliwość zjazdu do wyrobisk górniczych, które znajdują się na głębokości około 1000 metrów, jest niewątpliwą atrakcją turystyczną. Elementem zwiększającym wrażenie jest duża prędkość, którą osiąga klatka szybowa podczas zjazdu w dół.
Etap III – przejazd z podszybia na komory maszyn ciężkich.
Etap ten jest początkiem zwiedzania podziemnej części trasy turystycznej. Proponujemy stworzenie podziemnego skansenu, zlokalizowanego w kilku komorach, zagospodarowanych na wzór przodków eksploatacyjnych. Skansen ten mógłby być umiejscowiony w filarze szybowym i wykorzystywać wyrobiska służące wcześniej jako komory maszyn górniczych.

Po zjeździe grupa turystów przejeżdża pojazdem typu SWT z podszybia do skansenu. Tam zlokalizowana jest wystawa materiałów, wykorzystywanych w technologii górniczej rudy miedzi.
Turyści maja okazję obejrzeć: rożne typy obudowy, narzędzia wiertnicze (również te, których dziś już się nie używa), materiały wybuchowe, próbki minerałów, występujących w złożu rudy miedzi oraz maszyny służące do odstawy urobku.
Etap IV – przejście do komory górniczej.
Po obejrzeniu eksponatów i wysłuchaniu komentarzy przewodnika, grupa przechodzi do komory górniczej. Miejsce to jest urządzone jak typowa komórka górnicza na oddziale eksploatacyjnym.

Przewodnik prezentuje i omawia poszczególne elementy wyposażenia (m.in. mapy, punkt pomocy medycznej, szafki z narzędziami, sygnalizator alarmowy). Następnie zapoznaje uczestników wycieczki z procedurą zgłaszania wejścia i wyjścia z wyrobisk górniczych. Chętni mogą osobiście zgłosić raport do dyspozytora.
Etap V – zwiedzanie przodków.
W specjalnie przygotowanych przodkach turyści poznają kolejne operacje technologiczne, stosowane w procesie wydobycia rudy miedzi. Będą to: proces zabudowy stropu, wiercenie otworów strzałowych, ładowanie przodka materiałem wybuchowym, specjalne metody wentylacji oraz przykład wysypu oddziałowego, czyli tzw. kraty.

Każda z tych prezentacji odbędzie się w osobnej komorze – przodku. Wyrobisko łączące je wykonane jest z zastosowaniem różnych rodzajów obudowy, tj łukowej, prostokątnej, kotwowej. Typy te są omawiane przez przewodnika podczas przechodzenia grupy przez dane wyrobisko.

Rys. 4. Wyrobiska podszybia R-III
Przodek numer 1.
Komora jest wyposażona w wentylator strumieniowy, w przodku ustawiona kotwiarka (jak przy zabudowie stropu po wybraniu urobku). Grupa zapoznaje się z zasadami zabudowy stropu i rodzajami obudowy.
Przodek numer 2.
W przodku ustawiona jest wiertnica. W części przodka wykonane są już otwory strzałowe. Istnieje możliwość uruchomienia wiertnicy i zaprezentowania procesu wykonania otworów. Grupa zostaje zapoznana również z pracą geologów, ich rolą i zadaniami w codziennej pracy oddziału.
Przodek numer 3.
W tym miejscu turyści obserwują pracę górników strzałowych. Przodek jest częściowo załadowany (atrapa MW). Turyści mają możliwość samodzielnego ładowania otworów strzałowych. Komora wyposażona jest także w przyrządy wykorzystywane przez dział tąpań w profilaktyce zjawisk sejsmicznych. Są to, np. konwergometr, licznik zjawisk akustycznych, czujniki mierzące deformacje otworów badawczych. Przy przechodzeniu do kolejnego przodka grupa poznaje konstrukcje stosów podporowych, tzw. kaszt. Turyści maja możliwość samodzielnie ułożyć kilka drewnianych belek.
Przodek numer 4.
W komorze grupa ogląda przykład wentylacji lutniowej. Rozstawione są także przyrządy geodezyjne, którymi posługują się mierniczy górniczy. Na stropie wyznaczone są kierunki nowych przodków.
Przodek numer 5.
Ostatnim miejscem, które zwiedzają turyści jest wysyp, tzw. krata oraz odcinek chodnika taśmowego. Podczas powrotu na komórkę górniczą grupa przechodzi obok specjalnie wykonanego rząpia zalanego wodą z zamontowaną pompą. Przy tej okazji przewodnik omawia problem zagrożenia wodnego w kopalniach.
Przodek numer 6.
Przodek z tamą podsadzkową w aspekcie likwidacji pustek, przykład tamy z przejściem – z oknem – za tamą wypełnienie piaskiem w połowie wysokości wyrobiska. Pokazanie pełnego uzbrojenia w rurociągi i akcesoria podsadzkowe. Kozły do cięcia drewna; przeprowadzenie konkursu wśród uczestników na szybkość ciecia piłami stolarskimi. Stanowisko ze schematami podsadzania i technologią podsadzki.

Podsumowanie

Na zakończenie podziemnej trasy przewidziana jest wizyta w komorze, w której dzięki systemowi nagłośnienia, symulowane są odgłosy, jakie wydaje górotwór na oddziale eksploatacyjnym. Mocnym akcentem jest huk towarzyszący silnemu wstrząsowi.

Po tych silnych emocjach wszyscy wsiadają do SWT i wracają na podszybie. Po wyjeździe na podszybie grupa udaje się na górniczy poczęstunek w stołówce.

Polecane menu: golonka i piwo. Na życzenie turystów karta dań może być poszerzona. Po tak wyczerpującej górniczej szychcie turyści mogą skorzystać z parku wodnego, znajdującego się w pobliżu szybu R-III.

Wydaje mi sie ze koncepcja ciekawa ale nie wiem czy bedzie ekonomicznie oplacalna. Ze zreszta juz dawno temu byly przymiarki do uruchomienia trasy turystyczne w Polkowicach - Sieroszowicach... i narazie cisza.

Witam wszystkich.
To mój pierwszy wpis na forum. Zapisałem się, żeby móc dzielić się tym co piszę i znaleźć też osoby nadające na tych samych wibracjach co ja (albo przynajmniej nie zakłócających się )
Tekst, który tutaj zamieszczam, napisałem zainspirowany tygodniem jaki spędziłemw marcu w Granadzie i jako entuzjastyczny hiszpanofil mam nadzieje, że zarażę was choć trochę uczuciem jakie mam dla Hiszpanii.

Here it goes:

BYLI TEŻ CIEMNOOCY
O OCHRYPŁYCH GŁOSACH…

Zapiski z siedmiu dni łowienia snów
na uliczkach Granady

Spis treści

1. W maszynie czasu i parę słów o uldze.
2. Szalone sny, chmury i stewardessy.
3. Pierwsze wrażenia – palacze, autobus i deszczowa kołysanka.
4. Wreszcie Granada!
5. Finansowe rozterki spłukane kawą z mlekiem.
6. Śniadanie w Albayzin i trochę historii (oraz kłótnia kochanków).
7. Oda do Hiszpanów na Placu Św. Anny.
8. Stary znajomy.
9. Śniadanie z książką, andaluzyjska Wenus i Wielki Pepe.
10. Co ma wspólnego kosmiczny kac i Eduardo Bask?
11. Kiepski obiad i złowieszcza kelnerka w arabskiej karczmie.
12. Trochę melancholii i refleksji po Alhambrze.
13. Prawdziwy smak flamenco.
14. Patatas, śliczna kelnerka i jeszcze więcej melancholii pod nocną katedrą, gdzie całowali się cyrkowcy.
15. Tak, byłem w Sacromonte i piłem wino w Mirador de San Nicolas, spoglądając na złotą Alhambrę.
16. Pożegnanie z Miastem Jastrzębi, a później plaża i wyjaśnienie filozofii urlopu.
17. Kto boi się piątku trzynastego? Ogólnie o Hiszpanii i Domu.

1
W maszynie czasu i parę słów o uldze.

Z trudnością oderwałem się od bollywoodzkich tańców. Aiśvarya Rai potrafi człowieka tak oszołomić, że uwolnienie się od jej kołyszących się bioder i kuszących gestów jest zadaniem prawie nie do wykonania. W końcu jednak udało mi się przełamać zaklęcie i zszedłem na ziemię do brązowych oczu i słodkiego głosu mojej dziewczyny z krwi i kości, a stamtąd już prosto do pakowania plecaka, czekającego na wyprawę, którą planowałem zacząć następnego dnia wcześnie rano. O szóstej miałem samolot do Malagi, gdzie chciałem wsiąść w autobus do Granady.
Boże, jaka to była ulga móc się wreszcie wyrwać z szarej codzienności, zobowiązań i 45 godzinnego tygodnia pracy, i choć na kilka dni zanurzyć się w niewiedzy co do kolejnego dnia i ekscytacji w oczekiwaniu na jego niespodzianki. Dlatego też moje planowanie ograniczyło się tylko do kupna biletu na trasie Bristol-Malaga-Bristol. Co miało dziać się pomiędzy, zostawiłem w rękach Opatrzności.

Już raz odwiedziłem Granadę. Było to z pięć lat temu. Na kilka miesięcy utknęliśmy z Tulasi w moim domu rodzinnym na wsi i po zimie spędzonej w mojej małej R….., naprawdę chciałem wyrwać się na świat. Tulasi ciągle miała jeszcze dosyć po zeszłorocznej wyprawie do Holandii i Francji, tak więc nie mogłem ciągnąć jej ze sobą, ale na szczęście zrozumiała, że tego potrzebuję i dała mi zielone światło. Gdzieś w marcu spakowałem więc plecak i ze stówą (złotych) w kieszeni postanowiłem ruszyć w Europę, szukając mistyki i przygód. Wyprawę tą opisałem ze szczegółami w „Przygodach ulicznego grajka”.

Jak pamiętam Granadę z tamtej podróży? Przede wszystkim, kiedy wtedy dotarłem do Granady, miałem już kompletnego doła. Czułem się samotny i smutny, szczególnie po tym jak obiła mnie i obrabowała banda marokańskich gówniarzy. Granie na ulicy szło mi kiepsko i prawdę mówiąc całkowicie się rozmazgaiłem. Zamiast oddychać atmosferą Andaluzji, chłonąć wzrokiem pachnące starożytnością budowle Alhambry i smakować bohemskie fiesty z ulicznymi artystami, marzyłem już tylko o swojej dziewczynie, kominku i ciepłym łóżku. Zdałem sobie wtedy sprawę, że nie jestem tym twardym i filozoficznym podróżnikiem, jakim chciałbym być, ale po prostu zwykłym, zestresowanym życiem chłopakiem, który marzy o przygodach, bo naczytał się za dużo książek. Niestety, kiedy zdałem sobie z tego sprawę, nie miałem ani grosza, oznaczało to więc, że czy tego chcę, czy nie, utknąłem dosyć spory kawałek od mojego wymarzonego azylu, gdzie czekała na mnie wytrenowana w pierwszej pomocy (sercowej) ratowniczka.

Jak skorzystałem z czasu, jaki tam spędziłem? Po pierwsze w ogóle nie odwiedziłem Alhambry. Wejście kosztowało tylko 10 Euro, ale w jakiś sposób w tym codziennym zmaganiu o przetrwanie nie udało mi się wygospodarować ani czasu, ani kasy. Oglądałem ją tylko codziennie z jaskini na Sacromonte, gdzie przez kilka dni znajdował się mój dom. Muszę przyznać, że wieczorem, przy ognisku i gwieździstym niebie, ten błyszczący klejnot arabskiej Hiszpanii rozbudzał wyobraźnię i tęsknotę za piękną cywilizacją, która odeszła w zapomnienie kilkaset lat wcześniej.
Wspominając Granadę, pamiętam stare, ciasne uliczki i mnóstwo ulicznych mimów, grajków, Rumunów kaleczących akordeon (lub z rzadka pokazujących akordeonowe mistrzostwo) i Cyganek „rozdających” gałązki jakiegoś, ponoć szczęśliwego krzaka. Biada turystom, którzy uwiedzeni chytrym uśmiechem śniadych, kolorowych kobiet, wzięli do ręki rzekomy prezent. Nachalne Cyganki nie popuściły, dopóki nie wydoiły z ofiary przynajmniej kilku euro. Z kolei ich mężowie przechadzali się po ulicy z małymi taboretami, wyławiając z tłumu tłustych amerykańskich, angielskich lub niemieckich turystów i proponując im czyszczenie butów. Czyszczenie trwało 30 sekund, po których uniżoność zamieniała się w nachalną wrogość. Nie było szans, żeby ktoś wykpił się sumą mniejszą niż 5 Euro. Przyznam się, że miałem czasami ubaw, widząc z jaką dumą ci bogaci przedstawiciele pierwszego świata rozglądali się dookoła, kiedy cygański pucybut szorował ich buty i z jakim zaskoczeniem i przestrachem reagowali na zdecydowane żądanie pieniędzy ze strony swoich chwilowych „służących”.

Pamiętam pewnego faceta, zdaje się niemieckiego turystę, myślę, że około pięćdziesiątki. Grałem właśnie jakiś kawałek Boba Marleya, kiedy zobaczyłem, że wypadła mu z kieszeni paczka Cameli. W pierwszym odruchu miłości do całego świata podniosłem fajki i zacząłem wołać za nim w różnych językach, próbując zwrócić na siebie jego uwagę. Usłyszał mnie już za pierwszym razem, ale przypuszczając, że chcę od niego coś wyżebrać, kompletnie mnie zignorował. Nie zrażony położyłem akordeon na ziemi, podbiegłem do niego i dotknąłem jego ramienia. Facet podskoczył jak oparzony i zaczął krzyczeć do mnie coś po niemiecku, wspierany w tym przez swoją żonę. Zagrał mi tym na nerwach. Pokazałem mu więc paczkę jego Cameli i odwróciłem się na pięcie. Czy gościu poczuł się choć trochę głupio? Wręcz przeciwnie – ze złością ruszył w moim kierunku i wyrwał mi papierosy z ręki. Mogłem tylko pokręcić z niedowierzaniem głową i wrócić do grania. Po jakiejś godzinie zobaczyłem jak dwóch Cyganów, przy akompaniamencie piskliwych wrzasków „gałązkowych” Cyganek szarpie go za ubranie, żądając zapłaty za wypastowanie butów. Było mi go nawet trochę żal.

Pamiętam też jak miejscowi ludzie starali się nie dostrzegać tych wszystkich włóczęgów, punków, hipisów i reszty kolorowej, złachmanionej menażerii, która zalała ich ulice. W sumie nie dziwię się ich niechęci. Każdy róg ulicy obstawiony był przez żebraka, albo ulicznego artystę, który mniej (jak ja) czy bardziej nachalnie domagał się wynagrodzenia za swój wysiłek.

Któregoś dnia, bardzo zmęczony i zniechęcony usiadłem gdzieś na ławce, żeby odpocząć, napić się wina i nabrać dystansu do rzeczywistości. Podszedł wtedy do mnie Pablo, pochodzący z jakiejś wioski w Galicji i poprosił o papierosa. Podzieliłem się z nim resztką tytoniu, winem i w zamian mogłem wysłuchać jego historii. Alkoholik, żonaty, dwójka dzieci, mały warsztat stolarski. Któregoś dnia znalazł swoje rzeczy na ulicy, drzwi zamknięte i żona obwieściła mu z okna, że już tam nie mieszka. Jako, że Pablo był spokojnego usposobienia, pozbierał swoje rzeczy i postanowił zacząć nowe życie po drugiej, cieplejszej stronie Hiszpanii. Skończył na ulicy.
- A jak ty zostałeś bezdomnym? – spytał mnie na koniec.
Kiedy powiedziałem mu, że nie jestem bezdomny, że mam kochającą żonę, dom, rodzinę i po prostu chciałem doświadczyć trochę przygody, Pablo nie mógł powstrzymać śmiechu. Zaczął klepać się głośno po udach, a oczy lśniły mu niedowierzaniem i gorzką wesołością.
- Przygody?! Szukasz przygody?! I jak? Znalazłeś? Jak się bawisz?! – zawołał.
Facet dotknął sedna sprawy – miałem już dosyć.
Kilka dni później, kiedy rankiem zmierzałem na drogę wylotową z Granady, w nadziei na stopa, zderzyłem się z Pablem na ulicy i powiedziałem mu, że zamierzam na jakiś czas odpocząć od przygód. Pokiwał ze zrozumieniem głową, życzył mi szczęścia w życiu i poradził poważnie, żebym nie spieprzył tego co mam, bo bardzo łatwo jest wszystko stracić. Uścisnęliśmy sobie ręce, a kiedy odchodziłem już w swoją stronę, pod wpływem impulsu zawróciłem i dałem mu 10 euro.
- Napij się za mnie Pablo i nie daj się.
Bez słowa schował dychę do kieszeni i kiwnął mi głową w przeraźliwie smutny i pogodzony z losem sposób. Myślę, że Pablo był najsmutniejszą osobą, którą tam poznałem.

Może oprócz Eda. Ed był niemieckim, czterdziestoletnim punkowcem, który od kilku już lat włóczył się po Hiszpanii. Osoba z rodzaju tych sympatycznych miśków-straceńców, których wszyscy lubią i którymi zawsze opiekuje się jakaś ładna dziewczyna, która jednak nigdy z nimi nie śpi. Facet był sympatyczny, ale nie pomogło mu to w spotkaniu ze skinheadami, kilka dni wcześniej, zanim ja go spotkałem. Spotkaliśmy się na dworcu w Maladze, czekając na autobus do Granady. Ed wyglądał jak obraz nędzy i rozpaczy. Szeroka, zaropiała rana rozdzielała jego głowę na pół, a krzywe szwy, które wyglądały, jakby sam je sobie założył, ozdabiały też jego ramię i trzy palce lewej ręki. Najgorzej wyglądała ręka. Zsiniałe, opuchnięte palce wykrzywione były w nienaturalny sposób i Ed co chwila wycierał o brudne spodnie wylewający się z nich śluz.
Po kilku dniach w Granadzie spotkałem go po raz drugi. Tym razem, ponieważ byłem już jego „starym” znajomym, Ed (zapomniałem dodać, że chłopak nigdy nie trzeźwiał) opowiedział mi historię swojego stoczenia się. Jakieś kilkanaście lat wcześniej zakochał się z wzajemnością we wspaniałej dziewczynie. Byli z sobą kilka lat, wszystko szło jak po maśle, mieli już plan, jak rozkręcić mały biznes, pobrali się i kilka miesięcy po ślubie dziewczyna dowiedziała się, że ma raka. Po dwóch tygodniach już jej nie było. Ed nigdy nie podniósł się po tym ciosie i stracił wolę życia.
Przez chwilę, kiedy mi to wszystko opowiadał, udało mi się zobaczyć go, jako tego dwudziesto-kilkuletniego, zakochanego, pełnego energii człowieka. Miałem wrażenie jakby tamten Ed próbował przebić się na zewnątrz, ze swojej smutnej celi, ale trwało to tylko kilka sekund, po których znów spoglądał na mnie bezzębny, bełkoczący i poraniony wrak.
Spotkałem go jeszcze raz, w kolejce po jedzenie, w jadłodajni dla bezdomnych. Brudny bandaż zakrywał kikuty obciętych przy samym ciele palców. Ed przywitał mnie wylewnie i biorąc w objęcia pokazał z niedowierzaniem i żalem na swoją rękę.
- Mówiłem skurwysynom, żeby nie obcinali, ale te hiszpańskie konowały nie chciały mnie słuchać!
Wyciągnąłem z kieszeni i podałem mu kawałek haszu, który ktoś wrzucił mi tego dnia do kapelusza, podczas jednego z moich ulicznych koncertów. Ed uśmiechnął się z wdzięcznością.
- Hej, a ty nie palisz? – zawołał za moimi oddalającymi się plecami.
Życie naprawdę potrafi być pogmatwane i choć ze strachem próbujemy ułożyć wszystko po naszej myśli, to ile tak naprawdę mamy kontroli nad własnym losem? Nie spotkaliśmy się już nigdy więcej. Mam nadzieję, że wreszcie udało mu się znaleźć spokój.

To kilka wspomnień z Granady, które udało mi się przywołać. Niedługo miałem zamiar położyć się do łóżka i wziąć do ręki książkę Lauriego Lee, do którego zapałałem ostatnio namiętną miłością. Wiedziałem, że z nerwów i podekscytowania najprawdopodobniej nie będę mógł zasnąć przynajmniej do północy. Później, o 3:40 czekała mnie pobudka, o 4:00 miała przyjechać taksówka, a o około 10:00 rano miałem już być w Maladze.

2
Szalone sny, chmury i stewardessy.

Jak zwykle, kiedy wybieram się w podróż wcześnie rano, obudziłem się dosłownie kilka minut przed budzikiem. Tak jak przypuszczałem, długo nie mogłem zasnąć, przewracając się z boku na bok i rozmyślając o nadchodzącym tygodniu samotnego włóczenia się po Granadzie. Pomimo tego, kiedy już zamknęły mi się oczy i dotknął mnie oddech Morfeusza, zamiast ciemnych Andaluzyjczyków spotkałem moją Tulasi, która właśnie rodziła, siedząc na fotelu w naszym mieszkaniu. Byłem zdziwiony, że robi to tutaj, w domu, bez pomocy lekarza, ale jak to bywa we śnie, zaakceptowałem to bez dyskusji. Uśmiechając się nieśmiało, poprosiła mnie, żebym się odwrócił, a po chwili podała mi zawiniętą w ręcznik, świeżo urodzoną dziewczynkę. „Pomyśl, że jeszcze przed chwilą tej małej osóbki nie było na świecie” – powiedziała ze zmęczonym uśmiechem – „a teraz, kiedy tylko jej dotkniesz, twoje serce nie uwolni się już w tym życiu.” Po tych słowach, z dziwnego snu, wyrwała mnie na jawę, coraz szybciej kręcąca się rzeczywistość.

Siedząc na lotnisku, próbowałem nie dać się porannemu otępieniu i pozbyć się wewnętrznej ciężkości, która zwykle opanowuje mnie, kiedy muszę obudzić się kilka godzin przed zwykłym dla mnie czasem.
Odprawa poszła gładko, zero kolejki i oprócz kilku angielskich chavsów, którzy żartobliwie wepchnęli się do ogonka przede mnie, żeby po chwili przy wtórze rubasznego śmiechu i żołnierskich dowcipów, pozwolić mi podejść do odprawy pierwszemu, nie było zbyt wielu osób.
Chyba z połowa pracowników lotniska; sklepikarze, urzędniczka w okienku informacji, pani w kantorze, byli Polakami.

Poranna lista:

1. Za krótko obciąłem wczoraj paznokcie i tak mnie teraz bolą opuszki palców, że ledwo co trzymam długopis.
2. Od paru dni męczy mnie swędząca wysypka.
3. Cieszę się, że odetchnę przez te parę dni od pracy z dzieciakami i od Anglii w ogóle.
4. Czy jestem melancholikiem i za bardzo skupiam się na sobie?
5. Jeszcze dziś napcham się chocolate con churros i spróbuje tego słynnego Jerezu.
6. Lubię mieszkać w małych, obskurnych i tanich hiszpańskich hotelikach, gdzie nikt mnie nie zna.
7. Jeszcze bardziej lubię szwendać się po ulicach miasta, w którym nic mnie nie wiąże, żadne znajomości, czy praca i gdy mogę bezstronnie obserwować ludzi i pić piwo w starych, ustronnych knajpkach.
8. Czytałem wczoraj „As I Walked Out One Midsummer Morning” Lauriego Lee i zżera mnie zazdrość, że nie potrafię pisać tak jak on. Przeczytałem tylko rozdziały od opuszczenia przez niego rodzinnego domu i o włóczędze ze skrzypcami po południowej Anglii, a później o rocznej tyrce na budowie w Londynie. Część hiszpańską zostawiłem sobie na podróż.
9. Biorę się za śniadanie, które moja Tulasi przygotowała dla mnie dziś rano. Żeby to zrobić wstała razem ze mną o 3:30! This is love.

* * * * * * * * *

Spoglądałem przez okno samolotu (skoro leciałem sam, to wreszcie mogłem usiąść przy oknie) myśląc, ile Laurie Lee byłby w stanie znaleźć słów, porównań i metafor na opisanie tego widoku. Czytając jego książki i próbując później opisywać rzeczywistość swoimi słowami, czuję się jak dziecko, które po wyjściu z wystawy, powiedzmy Malczewskiego, bierze się samo za rysowanie i wychodzi mu z tego ludzik; kółko jako głowa, kreska jako tułów i cztery krótsze kreski jako kończyny. Pocieszam się, że pisanie wyrabia się wraz z praktyką i pamiętam, że w przeszłości, im więcej czasu spędzałem z długopisem, tym łatwiej było mi się wyrazić i znajdywać odpowiednie słowa.

Za dwie godziny mieliśmy być już w Maladze. Póki co, jak dzieciak przykleiłem twarz do szyby i syciłem oczy przestrzenią, myśląc przy tym, że gdybyśmy roztrzaskali się gdzieś w dole (kto choć raz podczas lotu nie bawił się taką myślą?), to z pewnością pofrunąłbym z powrotem tu, na górę, żeby powywijać trochę koziołków, tym razem już bez nerwów i bez niewygodnego pancerza z plastyku i stali.
Na samym początku lotu mogłem jeszcze zahaczyć oczy o znajome kształty oszronionych, kanciastych pól, płaskich gór i niepozornych, niechlujnie porozrzucanych klocków zabudowań, ale później wznieśliśmy się już na poziom wyżej i do oglądania pozostały mi tylko abstrakcyjne, przerażające (w jakiś senny sposób) kłęby chmur.
W środku krzątały się stewardessy z włosami spiętymi tak gładko i ciasno, że wydawało się jakby skóra na ich czołach miała zaraz pęknąć. Przejęte, dumne i oficjalnie uśmiechnięte roznosiły kanapki i colę po kosmicznych cenach, czekając, aż skończy się ich podniebny dzień pracy i będą mogły oddać się wieczornej, stewardessowskiej rozrywce. Ciekawe, czy kiedykolwiek pozwalają tym włosom rozrzucić się niesfornie i pozwolić odpocząć zmaltretowanej skórze głowy? Ciekawe też, czy po całym dniu noszenia chłodnego uśmiechu są w stanie wymienić go na szczery, czy też zostaje im tak już na zawsze.
Pasażerami byli w większości Anglicy w średnim wieku, przeglądający ze szczęściem swoje przewodniki, albo rozochoceniu budowlańcy, jak ta grupka wygolonych chłopaków kilka siedzeń za mną, którzy lecieli do Hiszpanii, żeby podtrzymać tam sławę brytyjskich pijusów na urlopie. Za dwie godziny nasze drogi miały się rozejść, kiedy jedni odjadą taksówkami do swoich drogich hoteli przy plaży, a drudzy hałaśliwymi grupkami zaleją nadmorskie bary, prześcigując się w ilości wypitych piw i opowiedzianych sprośnych dowcipów, a później, rankiem marokańscy i senegalscy czyściciele ulic spłuczą z ulic plamy wymiocin, a czasami i krwi.

Dalszy ciąg porannej listy:

10. Wreszcie pojawia się radość z podróży, wypierając opary snu i angielskiej, zimowej chandry.
11. Im dalej, tym lżej.
12. Gdybym był bogaty (ale tak naprawdę bogaty), pierwsze kilka lat spędziłbym tylko na podróży, nie darowałbym żadnemu zakątkowi świata, choć pierwszeństwo i tak miałaby moja Hiszpania.
Później zrobiłbym sobie krótką przerwę.
13. Coraz bardziej jestem przekonany, że uda mi się skończyć moją książkę o Camino. Każdy większy plan, żeby go spełnić, potrzebuje medytacji, wyobraźni, obrazowania (często wyobrażam sobie jak wygląda okładka mojej książki, albo jak pachnie jej druk.)
14. O chmurach już pisałem.

3
Pierwsze wrażenia – palacze, autobus i deszczowa kołysanka.

Nie przypuszczałem, że poczuję aż taką ulgę, kiedy znajdę się w Hiszpanii. Ostatnie pół roku w Anglii, osaczony angielską sztuczną uprzejmością i odbijający się od dystansu, jaki roztaczają wokół siebie Anglicy, czułem się coraz bardziej zmęczony.
Hiszpania przywitała mnie głośnym gwarem w autobusie, w którym obcy ludzie, bez żadnych oporów zagadywali do siebie z uśmiechem. Przywitała mnie też palaczami i papierkami na ulicy, starym dziadkiem toczącym się powoli na rozklekotanym rowerze, no i dziewczynami, które nie mają wymakijażowanej urody śniętych ryb, zamiast której lśnią orzechowymi oczami, czarnymi włosami i pewnym siebie wdziękiem.

Myślałem najpierw, żeby zostać parę godzin w Maladze, ale za bardzo ciągnęło mnie do Granady, od razu więc poszedłem na dworzec autobusowy, żeby kupić bilet. Autobus odjeżdżał za dwadzieścia minut. Z przyjemnością przyjrzałem się ludziom czekającym na autobus, z których prawie każdy, pomimo widocznych tablic z zakazami, trzymał w ręce papierosa. Uff, co za ulga! Stęskniłem się za ludźmi, którzy od samych narodzin mają we krwi brak poszanowania dla biurokracji i przepisów.

Kiedy wylądowałem, niebo było bezchmurne, ale teraz zakryło się już ciężkimi, stalowymi obłokami i mocny wiatr zaczął szarpać pióropusze palm. Hiszpanie chodzili opatuleni w kurtki i płaszcze, ale dla mnie to było już lato, szczególnie po tym, jak dzień wcześniej musiałem pedałować do pracy w strugach deszczu ze śniegiem. Ciągle nie miałem planów, chyba że poza ogólnym zarysem – wjechać do Granady, zjeść syty obiad w jakiejś wegetariańskiej restauracji, następnie siąść na ławce gdzieś w centrum i tam zastanowić się co dalej. Nie chciałem ograniczać się żadnym planem. Postanowiłem mieć oczy otwarte na sytuacje i ludzi, i zobaczyć co z tego wyniknie.

* * * * * * * * *

Autostrada z Malagi ciągnie się krętymi serpentynami, pomiędzy kopulastymi, rdzawymi wzgórzami, porośniętymi kępami suchej trawy, gdzie co i rusz, z wysepek drzew i palm wynurzają się bogate wille z basenem i kilkoma samochodami na podjeździe.
Choć znajdowałem się daleko od Madrytu, to tak właśnie pamiętałem przyrodę w okolicach Guadalajary, gdzie kiedyś mieszkałem. Drzewa oliwkowe, karłowate dęby, czerwonawe skały i trawa, na której nie da się usiąść, żeby kolce i osty nie poharatały ci tyłka. Ta część Hiszpanii jest o wiele mniej żyzna i przyjazna (atmosferycznie) niż północ, gdzie Navarra, Cantabria i Galicia nabrzmiałe są ożywczą zielenią lasów i pastwisk. Andaluzja, w której leży Granada, obok Extremadury, przez wieki była najbiedniejszym regionem Hiszpanii. W XVI wieku, po wypędzeniu z Hiszpanii arabskich rolników, którzy pozostali tam po hiszpańskiej rekonkwiście, Andaluzja została bez rąk do pracy, czemu nie byli w stanie zaradzić nawet osadnicy z północnej części Królestwa. Myślę, że można spokojnie powiedzieć, że Andaluzji udało się podnieść z tej gospodarczej zapaści dopiero w drugiej połowie XX wieku, już w czasach Unii Europejskiej.

* * * * * * * * *

Rozpadało się, ale miałem przeczucie, że nie był to deszcz, który zamierzał zostać na dłużej. Wreszcie zmęczyła mnie monotonność wzgórz, których i tak łagodne krawędzie złagodziła dodatkowo mgła i w końcu ściekające po kryształowych policzkach autobusu krople deszczu, utuliły mnie do snu.

4
Wreszcie Granada!

- Paella vegetariana, ensalada mixta i vino de casa por favor! – powiedziałem w końcu do uśmiechniętej kelnerki o czarnych, kręconych włosach, po pół godzinie przeglądania obszernego, kolorowego menu w Raices, naprawdę dobrej restauracji wegetariańskiej, z wyjątkowo bogatym wyborem dań. Głód skręcał mi już kiszki i musiałem uzupełnić swoją energię i rozjaśnić deszczową Granadę czerwoną Rioją. Ensalada mixta była przepyszna. Nigdzie sałata, pomidory i oliwki nie smakują tak jak w Hiszpanii. Do tego zawsze dostaniesz kawałek świeżego chleba i naczynko z oliwą. Jest coś szczególnego w tej oliwie, którą podają tutaj i jeszcze nigdy nie udało mi się kupić ani w Polsce, ani w Anglii niczego, co miałoby jej mocny i lekko cierpkawy smak.
Paella była w porządku, chociaż nie umywała się do tej, jaką uraczył nas w czerwcu, w Villa de Mazarife Jose Antonio – cudownie uzdrowiony z raka gospodarz schroniska na Camino de Santiago (no ale to zupełnie inna historia, na zupełnie inną książkę). Myślałem, że już nic więcej w siebie nie wmuszę, ale sympatyczna, ciemnooka kelnerka namówiła mnie na jagodowy deser. Po tym wszystkim poczułem się naprawdę najedzony i lekko podchmielony, a jedyne czego mi brakowało, to odrobina tytoniu, na który postanowiłem sobie wyjątkowo, w ramach wakacji od wszystkiego pozwolić.

* * * * * * * * *

Miasto nie zmieniło się bardzo od mojej ostatniej wizyty. Wprawdzie było tutaj teraz trochę więcej sklepów i reklamy były jaskrawsze, to jednak ludzie pozostali ci sami. Kiedy pytałem w informacji turystycznej o drogę do Raices, okienko otoczyło z sześciu punkowców, którzy z trudnością wybełkotali, że potrzebują plan miasta. Kiedy ja ostatni raz widziałem jakiegoś punka? W Anglii najbardziej buntowniczy są „gothic kids”, którzy wpadają w depresję, bo rodzice nie chcą im kupić ostatniego modelu xboxa, czy laptopa. Granada natomiast, od stóp do głowy wytatuowana jest buntowniczymi graffiti, potępiającymi wojnę w Iraku, okupację Palestyny, korporacyjny porządek świata, albo można chociaż zobaczyć stare, tradycyjne „Punk’s not dead”. Choć trochę kontestacji, trochę buntu przeciwko establishmentowi, który na północy Europy jest przez ogół ludzi przyjmowany bez żadnego protestu, czy refleksji.

* * * * * * * * *

Przeszedłem tego dnia chyba z dwadzieścia kilometrów. Po posiłku w Raices dość szybko znalazłem mały hotelik, w samym centrum, za 18 Euro za noc. Stwierdziłem, że następnego dnia spróbuje poszukać czegoś tańszego i jeśli uda mi się znaleźć coś za 15, to zamelduję się tam już do końca pobytu.
W poszukiwaniu przygody przeszedłem całą Granadę wzdłuż i wszerz. Najpierw poszedłem w stronę Sacromonte, ale kiedy znalazłem się już u stóp góry, na której zboczu leżała moja stara jaskinia, zawróciłem w stronę miasta, dochodząc do wniosku, że pełen nowych sił wejdę tam jutro, przed południem. Postanowiłem trzymać się centrum i nie śpiesząc się, przeszedłem kilka kilometrów w stronę dworca autobusowego, przyglądając się z ciekawością kolorowej mieszaninie ludzi, tworzących wieczorny, miejski tłum. Około siódmej, ósmej wieczorem ulice Hiszpańskich miast są zawsze zatłoczone i głośne, bardziej nawet niż angielskie ulice w godzinach szczytu. Widziałem dużo młodzieży, która w roześmianych grupkach, w oczekiwaniu na piątkowe imprezy, mieszała się z parami trzymających się za ręce starszych ludzi, którzy przechadzając się wolnym krokiem, z lekką dezaprobatą i zazdrością obserwowali młodsze pokolenie.
Miałem nadzieję, że uda mi się natknąć na jakiś koncert, czy fiestę, ale nie mogłem wyrwać się z roli anonimowego przechodnia i żałowałem, że nie mam z sobą mojego małego akordeonu, który zwykle pomagał mi przełamać lody i wyłowić z tłumu „moich” ludzi. W końcu po jakichś dwóch, trzech godzinach spaceru, postanowiłem wrócić do hotelu i odpocząć, pogrzać się trochę, pooglądać hiszpańską telewizję.
Okazało się, że hotel nie ma ogrzewania, ale kiedy usiadłem w salonie z telewizorem, sympatyczna, starsza pani, która dała mi wcześniej klucze, przytargała mi gazowy grzejnik, a w moim pokoju położyła na łóżku dwa dodatkowe koce. Miałem wrażenie, że jestem jedynym klientem, a zważywszy na to, że było jeszcze przed sezonem, całkiem możliwe, że miałem rację.

* * * * * * * * *

Lista wieczorna:

1. Z jednej strony jestem zadowolony i czuję się tutaj jak w domu. Ludzie są żywi i prawdziwi.
2. Z drugiej strony, jak zwykle w podróży, czuję się trochę oszołomiony i samotny.
3. Wiadomości podają informacje o kolejnej ofierze „de machismo”. Kobieta została zamordowana przez swojego męża. Facet dostał 21 lat więzienia.
4. Około dziewiątej natknąłem się na ulicy na religijną procesję. Uroczyście ubrani Hiszpanie o poważnych twarzach, dostojnie nieśli krzyż z Jezusem, który wyglądał jakby prosto z „Pasji” Mela Gibsona.
5. Jutro spróbuję trochę zaoszczędzić. Dziś pękło za dużo kasy.
6. Buenas Noches.

5
Finansowe rozterki spłukane kawą z mlekiem.

Rankiem, opatulony w kilka warstw koców, po raz kolejny przebrnąłem przez wszystkie, wczorajsze wydatki. Tak, nie było mowy o pomyłce; nie wydałem wczoraj za dużo kasy. Ja po prostu zgubiłem 50 euro, które jeszcze w Maladze wyciągnąłem z bankomatu. Chciałbym powiedzieć, że się nie przejmowałem, ale trochę jednak zepsuł mi się humor. 50 euro to dwa dni jedzenia i hoteli.

Obudziłem się przed piątą i już nie mogłem zasnąć. Nie wiem, czy to z powodu głośno rozmawiającej za ścianą pary, czy też podziałało tak na mnie nowe miejsce, albo myśl o utracie pieniędzy (to tylko 50 euro!), ale nie byłem w stanie zasnąć po raz drugi. W końcu po godzinie leżenia wygrzebałem się z łóżka i starając się iść na palcach, żeby nie dotykać za bardzo lodowatej posadzki, poszedłem wziąć prysznic. Niestety nie było gorącej (ani nawet ciepłej) wody, ochlapałem się więc zimną, żeby choć trochę się odświeżyć. Kiedy wróciłem do pokoju, z nadzieją zerknąłem na chaotyczny stos moich rzeczy, leżących na drugim łóżku i postanowiłem systematycznie przegrzebać wszystkie kieszenie w spodniach, bluzach, kurtce i plecaku. Nadzieje okazały się płonne; jednak nieodwołalnie byłem w plecy o tą pięćdziesiątkę.

Za oknem było jeszcze ciemno, ale wyczuwając nadchodzący dzień, ptaki szczebiotały coraz głośniej. Słyszałem też samochody, które chyba zbierały śmieci, bo za każdym razem, kiedy cichnął ich silnik, rozlegał się głośny, blaszany hałas. Głosy rozmawiającej wcześniej pary ucichły na dobre, tak jakby obydwoje wyczuli, że porzuciłem już myśl o zaśnięciu i teraz wreszcie spokojnie mogli odpocząć i wykorzystać do oporu cały czas, jaki przysługiwał im w hotelu, czyli do dwunastej w południe. Ja planowałem zwinąć się trochę wcześniej, ale na razie wziąłem się za książkę. Laurie Lee przybył właśnie do Zamory i zaprzyjaźnił się z grupką niemieckich muzyków ulicznych. Zaplanowałem, że około dziewiątej pójdę na kawę i croissanta, a co do obiadu, to powodowany wyrzutami sumienia stwierdziłem, że w ramach oszczędności, zamiast znów pójść do restauracji, zjem gdzieś pizzę za 3 euro, albo coś podobnie taniego. Tak więc najpierw śniadanie, później znalezienie nowego hoteliku (tym razem z ciepłą wodą) i Alhambra. Wczoraj w telewizji zapowiadali jasny i słoneczny dzień, z temperaturą 22 stopnie, byłem więc nastawiony na ciepło i radość.

* * * * * * * * *

Nigdzie nie robią takiej kawy z mlekiem jak w Hiszpanii. Lattte, czy capuccino jakie podają w Anglii, nawet się do niej nie umywa. Osobiście nie przepadam za kawą, ale kiedy jestem w Hiszpanii, żłopię ją litrami.
Po tym jak pożegnałem się z miłą hospitalerą hoteliku, którego nazwy już nie pamiętam (pamiętam, że znajdował się na C/ Lucena) poszedłem na Plaza de la Trinidad, gdzie wypatrzyłem małą kawiarenkę. Zamówiłem tam dwa croissanty z masłem i dżemem, oraz aromatyczną, przepyszną cafe con leche, którą na przykład Włosi nie uważają nawet za kawę, przekładając nad nią, swój czarny, gorzki i gęsty napój, który pije się z maleńkich filiżanek.

Na złość prognozie pogody niebo, grożąc deszczem, pozostało stalowo-szare. Przerzedzone grupki wracających do domów po piątkowych imprezach młodych ludzi, pojawiały się z różnych stron, jak ciche i zmięte garście biletów dyskotekowych, które już nie kusiły żadnymi obietnicami: ci co mieli coś dostać dostali, a ci którzy spędzili noc sami, będą musieli czekać na następną szansę, pewnie jeszcze tego samego wieczoru. Pod ciężkimi od owoców gałęziami drzewka pomarańczowego stał kiosk ze świeżym pieczywem, do którego ciągnęła się nieduża kolejka starszych ludzi. Niektórzy z nich przeglądali poranne gazety, a inni rozmawiali o czymś z przejęciem, ale siedziałem za daleko, żeby wiedzieć w czym rzecz. Jedna ze starszych kobiet wyciskała drugiej pryszcza na policzku, nie przejmując się resztą towarzystwa. W Europie chyba tylko tutaj ludzie czują się na ulicy, jakby byli w swoim własnym domu.
Ulice ciągle pozostawały w miarę ciche, ale już wkrótce miały zapełnić się tłumem przechodniów, który wieczorem znowu przekształci się w podekscytowaną ludzką lawę, zalewając gorącymi falami kafejki, bary i otwarte do późnego wieczora sklepy. Wysączyłem ostatni, już zimny łyk kawy, zarzuciłem plecak na ramię i wyszedłem na chłodną i świeżą ulicę.

6
Śniadanie w Albayzin i trochę historii (oraz kłótnia kochanków).

Z kawiarenki pełnym energii krokiem ruszyłem do Sacromonte. Do końca nie byłem pewny co zrobić i kiedy wreszcie dotarłem do skrzyżowania dróg za Plaza de St. Anna, z których jedna odbijała w prawo, na Alhambrę, a druga szła prosto, zdaje się na Albayzin, zdecydowałem iść prosto. Następnie zamiast kontynuować marsz prosto pod górę, co jak się później przekonałem, zaprowadziłoby mnie w znajome strony, skręciłem w prawo, gdzie ciągnąca się lekko w górę droga, zawiodła mnie do Abadia de Sacromonte, średniowiecznego, zdaje się opuszczonego klasztoru, gdzie podobno w XVI wieku znaleziono kości trzech chrześcijańskich męczenników. Jak głosił napis po hiszpańsku, byli to: San Cecilio, San Tesifón y San Hiscio.
W trakcie mojego marszu słońce pokazało się tylko na chwilę, żeby po kilkunastu minutach schować się w oparach mgły, którą samo obudziło swoim dotknięciem. Oprócz kilku rowerzystów, ciasno opiętych jaskrawymi i profesjonalnymi rynsztunkami „prawdziwego” rowerzysty, znajdowałem się na drodze prawie całkiem sam. Miejsce nie spodobało mi się za bardzo i co chwila spoglądałem tęsknym wzrokiem na wzgórza po drugiej stronie rzeki, które podziurawione jaskiniami, rozbrzmiewały nawoływaniami i śmiechem. Postanowiłem sobie, że tamtą stronę zachowam na jutro, żeby nie oblecieć wszystkich, fajnych miejsc, jak japoński turysta, w jeden dzień i zawróciłem w stronę miasta, do którego jednak nie doszedłem, ponieważ odbiłem na skrzyżowaniu w prawo, do Albayzin, nad którym wznosi się Sacromonte, z jaskinią, która przez kilka dni była kiedyś moim domem. Albayzin zaskoczył mnie tłokiem na ulicach. Dzielnica ta jest trochę ukryta i z oddali nie wydaje się, żeby cokolwiek się tutaj działo, kiedy jednak zanurzyłem się w jej uliczki, odkryłem nagle tętniące życiem, sklepikami i ludźmi miejsce. Zagadnięta przeze mnie pani skierowała mnie do sklepu spożywczego (koniec z restauracjami!), gdzie zaopatrzyłem się w słony owczy ser, świeży chleb, avocado i karczochy w puszce.

Wreszcie słońce rozproszyło mgłę. Usiadłem na ławce, na małym placyku, ciągle w Albayzin. Przebrani i wymalowani kolorowo studenci biegali, zagadywali ludzi, krzyczeli, jednym słowem wydawali się entuzjastycznie pogrążeni w tym co robią, a czego tajemnicy nie udało mi się rozwikłać (ani też nie próbowałem). Lubię czasami patrzeć na świat w taki impresjonistyczny sposób, kiedy dopiero zrobienie kilku kroków wstecz pozwala uchwycić całość obrazu i poczuć jego atmosferę.
W końcu poczułem głód i wziąłem się za moje drugie śniadanie.

Podróżowanie samemu ma swój szczególny urok. Mógłbym tak siedzieć na tej ławce cały dzień, obserwując przechodniów i nie myśląc o tym, że muszę coś zrobić. Pełen brzuch, kilka łyków wina, słońce i bulgocząca fontanna wprowadziły mnie w senny i przyjemny letarg. Przestałem myśleć o pracy, gdzie jutro, w normalnym tygodniu musiałbym spędzić 12 godzin, jak również o różowej wysypce, która za cholerę nie chciała ze mnie zejść. Odłożyłem wszystko na przyszły tydzień, gdy znowu wrócę do deszczowej, angielskiej codzienności i wieczornych melancholii. Teraz, dziś, mogłem po prostu być i robić to, na co w danym momencie przyszła mi ochota (w granicach rozsądku oczywiście). Rozejrzałem się dookoła, wypatrując czegoś, co zatrzymałoby mnie na tym placyku dłużej, i kiedy nie wydarzyło się nic szczególnego, żadne niespodziewane spotkanie z zesłanymi przez Wszechświat przyjaciółmi (ani wrogami), pomyślałem, że pewnie za chwilę pozbieram się i wdrapię na wzgórze, które teraz niewidzialne, skryło się za ścianami budynków, gdzie będę mógł wyłożyć się na trawie i leniwie wpatrywać w leżącą w dole Granadę.

* * * * * * * * *

Nie udało mi się znaleźć mojej jaskini. Przeszedłem wzgórze wzdłuż i wszerz, ale wszystkie jaskinie po tej stronie Sacromonte wydawały mi się prawie takie same. Wreszcie rozłożyłem plecak na wzniesieniu, które miało najmniej kamieni i gruzu. Słońce zaczęło grzać tak bardzo, że musiałem rozebrać się do spodenek.
Z miejsca, w którym leżałem rozciągała się szeroka panorama, obejmująca całą Granadę, Alhambrę i bardziej w lewo monumentalne, ośnieżone szczyty Sierra Nevady.
Postanowiłem odświeżyć sobie trochę historię miasta i zatopiłem się w lekturze przewodnika, od którego co chwila odrywały mnie ochrypłe krzyki kłócącej się pary – starej, pijanej Hiszpanki i jej marokańskiego partnera, którzy jak się wydawało, zamieszkiwali jaskinię jakieś 50 metrów ode mnie.

Zanim jeszcze zjawili się tutaj Rzymianie, na miejscu Granady leżała mała iberyjska osada, którą Rzymianie przechrzcili na Illiberis, ale choć tutejsza ziemia znana była ze swojej żyzności, jej blask przyćmiony był przez ówczesną stolicę prowincji, Cordobę. W VI wieku władzę przejęli tutaj Vizygoci. (Przez chwilę zdawało się, że wrzeszcząca para, w zgodnej nienawiści zdecydowała się pójść gdzieś indziej, ale niestety wkrótce okazało się, że zeszli tylko do jaskini poniżej, gdzie inna Hiszpanka wydawała się pełnić rolę ich mediatorki). Podczas panowania Vizygotów, na południowym zboczu Alhambry rozwinęła się żydowska osada, Garnatha. Żydzi i Chrześcijanie żyli tutaj w takiej wzajemnej niechęci, że kiedy w 711 roku Muzułmanie najechali tą okolicę, Żydzi stanęli po stronie najeźdźców. Następne kilka wieków było świadkami przechodzenia miasta z rąk do rąk różnych arabskich dynastii, żeby w końcu jako ostatnie z arabskich królestw, po siedmiomiesięcznej bitwie, ulec 150 000 armii tzw. Królów Katolickich, czyli Ferdynanda i Izabeli. Po kilku wiekach, podczas okupacji przez armię Napoleona, miasto doznało sporych zniszczeń i nawet Alhambra była używana jako koszary. Następnie, w czasie wojny domowej zginęło w Granadzie około 7000 liberałów i republikanów, zamordowanych przez Franco, w tym słynny poeta Fedrico Garcia Lorca, który zginął zastrzelony przez funkcjonariuszy Guardii Civil.

Miałem ochotę jeszcze poczytać, ale zmęczony wściekłymi krzykami kłócących się sąsiadów, postanowiłem znaleźć inne miejsce i położyłem się w końcu pod starym, arabskim murem, który od wieków dzieli Sacromonte na pół. Wkrótce ciepło, szum drzew i miękkość trawy, której skrawek udało mi się niespodziewanie znaleźć, wprowadziły mnie w błogą drzemkę, a ciężki przewodnik wysunąwszy się z rozluźnionych palców, opadł cicho na ziemię.

[ Dodano: 2009-04-02, 17:59 ]